Αλλαγή ώρας: Πότε γυρίζουμε τα ρολόγια και πώς επηρεάζεται ο ύπνος

Κανονικά και χωρίς καμία εξαίρεση θα πραγματοποιηθεί και το 2026 η αλλαγή ώρας στην Ελλάδα, παρά τις επανειλημμένες συζητήσεις των τελευταίων ετών για ενδεχόμενη κατάργησή της. Το μέτρο εξακολουθεί να εφαρμόζεται σε όλα τα κράτη της Ευρώπης, διατηρώντας το ίδιο χρονοδιάγραμμα για τη μετάβαση στη θερινή και την επιστροφή στη χειμερινή ώρα.

Η πρώτη αλλαγή του έτους θα γίνει την Κυριακή 29 Μαρτίου 2026. Εκείνη τη νύχτα, στις 03:00 τα ξημερώματα, τα ρολόγια θα μετακινηθούν μία ώρα μπροστά και θα δείχνουν 04:00. Με αυτόν τον τρόπο ξεκινά επίσημα η θερινή ώρα, φέρνοντας περισσότερο φως τα απογεύματα αλλά και μια μικρή «θυσία» στον ύπνο.

Η δεύτερη αλλαγή θα πραγματοποιηθεί το φθινόπωρο, την Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2026. Στις 04:00 τα ξημερώματα, τα ρολόγια θα γυρίσουν μία ώρα πίσω και θα δείξουν 03:00, σηματοδοτώντας την επιστροφή στη χειμερινή, ή αλλιώς κανονική, ώρα.

Για τους περισσότερους πολίτες, η αλλαγή ώρας γίνεται πλέον σχεδόν αόρατα, καθώς τα σύγχρονα κινητά τηλέφωνα, οι υπολογιστές, τα tablets και τα «έξυπνα» ρολόγια προσαρμόζονται αυτόματα. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να είναι σωστά ρυθμισμένη η ζώνη ώρας και η συσκευή να έχει σύνδεση στο διαδίκτυο. Παρ’ όλα αυτά, αρκετές συσκευές εξακολουθούν να απαιτούν χειροκίνητη ρύθμιση.

Αναλογικά ρολόγια, επιτοίχια, ξυπνητήρια, ρολόγια σε φούρνους ή σε αυτοκίνητα συνήθως δεν αλλάζουν μόνα τους και χρειάζονται έλεγχο, ειδικά την πρώτη ημέρα μετά την αλλαγή. Το λάθος σε ένα ξυπνητήρι ή σε ένα ρολόι αυτοκινήτου είναι από τα πιο συνηθισμένα «ατυχήματα» της αλλαγής ώρας.

Η αλλαγή ώρας εφαρμόζεται ενιαία σε όλα τα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε να υπάρχει κοινό πλαίσιο λειτουργίας. Όλες οι χώρες περνούν στη θερινή ώρα την τελευταία Κυριακή του Μαρτίου και επιστρέφουν στη χειμερινή την τελευταία Κυριακή του Οκτωβρίου. Ο βασικός στόχος είναι ο συγχρονισμός μετακινήσεων, εμπορίου, μεταφορών και οικονομικής δραστηριότητας σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Παρότι το μέτρο θεσπίστηκε με σκοπό την καλύτερη αξιοποίηση του φυσικού φωτός, τα τελευταία χρόνια έχει δεχτεί έντονη κριτική. Πολλοί επιστήμονες υποστηρίζουν ότι τα ενεργειακά οφέλη είναι πλέον περιορισμένα, ενώ οι επιπτώσεις στον ανθρώπινο οργανισμό παραμένουν υπαρκτές.

Η αλλαγή της ώρας επηρεάζει άμεσα τον ύπνο και το βιολογικό μας ρολόι. Την άνοιξη, με τη μετάβαση στη θερινή ώρα, «χάνουμε» μία ώρα ύπνου, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει υπνηλία, κόπωση, δυσκολία συγκέντρωσης και αίσθημα αντίστοιχο με ήπιο τζετ λαγκ. Αντίθετα, το φθινόπωρο, με την επιστροφή στη χειμερινή ώρα, «κερδίζουμε» μία ώρα ξεκούρασης.

Σύμφωνα με ειδικούς, ο οργανισμός χρειάζεται από λίγες ημέρες έως και δύο εβδομάδες για να προσαρμοστεί πλήρως στη νέα ώρα. Η σταδιακή αλλαγή του ωραρίου ύπνου, η αποφυγή βαριών γευμάτων το βράδυ και η έκθεση στο φυσικό φως κατά τη διάρκεια της ημέρας μπορούν να βοηθήσουν στη γρηγορότερη προσαρμογή.