Μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών: Επιτροπή, εισαγγελική έρευνα και σχέδιο εκσυγχρονισμού των αερομεταφορών

Σε άμεσες ενέργειες προχωρά η ελληνική κυβέρνηση μετά το σοβαρό μπλακ άουτ που καταγράφηκε στο FIR Αθηνών, προκαλώντας εκτεταμένη αναστάτωση στις αερομεταφορές, με ακυρώσεις πτήσεων και πολύωρες καθυστερήσεις, καθώς η εκτέλεση των προγραμματισμένων δρομολογίων κατέστη αδύνατη.

Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών ανακοίνωσε τη σύσταση πενταμελούς Ειδικής Επιτροπής, η οποία καλείται σε πρώτο στάδιο να διερευνήσει τα αίτια της σοβαρής δυσλειτουργίας και, σε δεύτερο χρόνο, να συμβάλει στην εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου Σχεδίου Δράσης για την ευθυγράμμιση της χώρας με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο.

Η Επιτροπή συγκροτήθηκε με τη συμμετοχή στελεχών της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας, του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας, του EUROCONTROL και της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας. Συγκεκριμένα, συμμετέχουν ο Διοικητής της ΑΠΑ Χρήστος Τσίτουρας, ο διοικητής της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας Μιχάλης Μπλέτσας, ο συνταγματάρχης και μηχανικός επικοινωνιών Δημήτριος Ζαμπακόλας από το ΓΕΕΘΑ, ο υποδιευθυντής Εποπτείας Φάσματος της ΕΕΤΤ Νίκος Ηγουμενίδης, καθώς και εκπρόσωπος του ευρωπαϊκού οργανισμού EUROCONTROL.

Αδιευκρίνιστα τα αίτια της δυσλειτουργίας

Μέχρι στιγμής, τα τεχνικά αίτια που οδήγησαν στη διακοπή της λειτουργίας των συστημάτων παραμένουν υπό διερεύνηση. Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι δεν πρόκειται για κυβερνοεπίθεση και διαβεβαιώνουν πως δεν τέθηκε σε κίνδυνο η ασφάλεια των πτήσεων, καθώς ενεργοποιήθηκαν τα προβλεπόμενα εφεδρικά πρωτόκολλα.

Παρά τις διαβεβαιώσεις, δεν έχει δοθεί ακόμη σαφής τεχνική εξήγηση για το τι προκάλεσε τη γενικευμένη δυσλειτουργία. Το γεγονός πυροδότησε έντονα σενάρια και ανησυχία, με τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας να επιχειρούν με περιορισμένα μέσα και μειωμένες δυνατότητες επικοινωνίας, ενώ πτήσεις καθηλώθηκαν ή εκτράπηκαν, οδηγώντας ουσιαστικά σε προσωρινό «κλείσιμο» του FIR Αθηνών.

Κατεπείγουσα εισαγγελική διερεύνηση

Για το περιστατικό έχει ήδη διαταχθεί κατεπείγουσα προκαταρκτική εξέταση από τον προϊστάμενο της Εισαγγελίας Αθηνών, Αριστείδη Κορέα. Την έρευνα διενεργεί το τμήμα ηλεκτρονικού εγκλήματος, προκειμένου να διαπιστωθεί αν τελέστηκε το αδίκημα της επικίνδυνης παρέμβασης στη συγκοινωνία αεροσκαφών και να εντοπιστεί η προέλευση των παρεμβολών που καταγράφηκαν σε μεγάλο εύρος συχνοτήτων.

Το «Σχέδιο Δράσης» και ο εκσυγχρονισμός των υποδομών

Παράλληλα, το Υπουργείο Μεταφορών υπενθυμίζει ότι βρίσκεται σε εξέλιξη σχέδιο επτά πυλώνων για την αναβάθμιση της διαχείρισης εναέριας κυκλοφορίας. Το «Σχέδιο Δράσης (Action Plan) για τις Παραβάσεις (infringements) και τη Συμμόρφωση με το Ενωσιακό Δίκαιο στον τομέα της Διαχείρισης Εναέριας Κυκλοφορίας (ATM)» υλοποιείται από το καλοκαίρι του 2025 και εκτείνεται έως το 2028.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει 364 επιμέρους δράσεις, με συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα και εξαμηνιαία παρακολούθηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Έχει ήδη υποβληθεί η πέμπτη Έκθεση Προόδου, ενώ το σχέδιο εκπονήθηκε σε συνεργασία με τη DG MOVE, την EASA και τον EUROCONTROL.

Στο πλαίσιο αυτό προχωρά η ανάπτυξη υπηρεσιών Data Link σε πολλαπλές τοποθεσίες, η αναβάθμιση του συστήματος επικοινωνίας VCS, η εκκίνηση της διαδικασίας αναβάθμισης του συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας TopSky ATC One, καθώς και η επέκταση των ραντάρ Mode S μέσω του προγράμματος «Pallas T1».

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην εφαρμογή της Πλοήγησης Βάσει Απόδοσης (PBN), με στόχο την ολοκλήρωση κρίσιμων διαδικασιών έως το τέλος του 2026, ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται και ο μετασχηματισμός της ΥΠΑ σε Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου, με ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού και νέες προσλήψεις ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας.