Γιατί «δεν κάνει» να σκουπίζεις τη Μεγάλη Εβδομάδα

Μαζί όμως με τη θρησκευτική της σημασία, κουβαλά και ένα πλήθος από δοξασίες και παραδόσεις που έχουν διαμορφωθεί μέσα στους αιώνες, πολλές από τις οποίες περνούν από γενιά σε γενιά.

Σε αρκετές καθολικές χώρες, μία από τις πιο διαδεδομένες αντιλήψεις είναι πως δεν πρέπει να σκουπίζει κανείς μέσα στη Μεγάλη Εβδομάδα και ιδιαίτερα τη Μεγάλη Παρασκευή. Σύμφωνα με μια θρησκευτική ερμηνεία που έχει κυκλοφορήσει ευρέως, το σκούπισμα θεωρείται συμβολικά σαν να «σκουπίζεις το πρόσωπο του Χριστού», ενώ ακόμη και το τίναγμα ή τα απότομα χτυπήματα μέσα στο σπίτι εκλαμβάνονταν ως «χτύπημα» προς τον ίδιο τον Χριστό κατά τη διάρκεια των Παθών του.

Η σιωπή και οι «απαγορεύσεις» της εβδομάδας

Παράλληλα, σε λαϊκές παραδόσεις που συναντώνται κυρίως σε καθολικά περιβάλλοντα, υπάρχουν και άλλες δοξασίες με πιο έντονο μεταφυσικό χαρακτήρα. Για παράδειγμα, έχει επικρατήσει η άποψη ότι αν κάποιος σκουπίσει αυτές τις ημέρες, μπορεί να «προσελκύσει» το κακό ή ακόμη και τον διάβολο στο σπίτι.

Αντίστοιχα, σε ορισμένες εκδοχές, θεωρείται ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται αντικείμενα που συνδέονται με τα Πάθη του Χριστού, όπως τα καρφιά, ενώ υπάρχουν και πιο ακραίες πεποιθήσεις που φτάνουν μέχρι το να αποτρέπουν τις ερωτικές σχέσεις, με τον φόβο θεϊκής τιμωρίας.

Οι δοξασίες επεκτείνονται και στην καθημερινότητα. Σε κάποιες περιοχές θεωρείται ότι δεν πρέπει να φοριούνται κόκκινα ρούχα, καθώς το χρώμα συνδέεται με το κακό, ούτε να καταναλώνεται κόκκινο κρέας, κάτι που σε πολλές περιπτώσεις συνδέεται με τη νηστεία, αλλά αποκτά και πιο «τιμωρητική» διάσταση.

Επιπλέον, υπάρχει η άποψη ότι πρέπει να αποφεύγονται τα τυχερά παιχνίδια, η μουσική, η διασκέδαση και οι έντονες δραστηριότητες, καθώς η Μεγάλη Εβδομάδα θεωρείται περίοδος αυστηρής περισυλλογής. Ακόμη και η συμπεριφορά προς τα παιδιά έχει μπει στο «μικροσκόπιο» των δοξασιών, με κάποιους να πιστεύουν ότι δεν πρέπει να τα μαλώνεις, γιατί «η οργή φέρνει το κακό».

Τι ισχύει στην Ελλάδα

Στην ελληνική πραγματικότητα, αυτό που δίνεται ως κατεύθυνση είναι η νηστεία, η συμμετοχή στις ακολουθίες και η διατήρηση ενός πιο ήρεμου, κατανυκτικού τρόπου ζωής κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας.

Παρόλα αυτά, και στη χώρα μας έχουν διατηρηθεί ορισμένες λαϊκές δοξασίες. Πολλοί, ας πούμε, αποφεύγουν να σκουπίσουν, να βάλουν πλυντήριο, να σιδερώσουν ή να κάνουν βαριές δουλειές τη Μεγάλη Παρασκευή, να ακούσουν δυνατή μουσική ή να βγουν για διασκέδαση, περισσότερο ως ένδειξη σεβασμού παρά ως «υποχρέωση». Υπάρχει η λαϊκή δοξασία ότι «μαστόρης-ξεμάστορης καρφί δεν καρφώνει» τη Μεγάλη Παρασκευή, λόγω της Σταύρωσης.

Σε κάποιες οικογένειες επιβιώνουν ακόμη φράσεις όπως «δεν κάνει σήμερα», χωρίς όμως να υπάρχει σαφής θρησκευτική βάση πίσω από αυτές. Πρόκειται για στοιχεία μιας λαϊκής παράδοσης που πέρασε από γενιά σε γενιά και συνεχίζει, έστω και σε μικρότερο βαθμό, να υφίσταται μέχρι σήμερα.

Πηγή: gazzetta.gr