Κλείνουν φούρνοι – Πανικός στην αγορά!

Το άλλοτε «φθηνό» ψωμί αποτελεί πλέον είδος υπό πίεση. Οι φούρνοι σε όλη τη χώρα αντιμετωπίζουν ασφυκτικό λειτουργικό κόστος και οι ανατιμήσεις φαίνεται πως δεν έχουν τελειώσει, καθώς η ενεργειακή κρίση και οι διεθνείς εξελίξεις διαμορφώνουν ένα εκρηκτικό σκηνικό.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του κλάδου, περίπου 1.500 φούρνοι έχουν ήδη βάλει λουκέτο τα τελευταία χρόνια. Ο πρόεδρος της Συντεχνία Αρτοποιών Αθηνών Προαστίων και Περιχώρων, Παναγιώτης Σαχινίδης, είχε προειδοποιήσει από τον περασμένο Σεπτέμβριο για κύμα κλεισιμάτων, κάνοντας λόγο για συνθήκες οικονομικής ασφυξίας.

Η αύξηση στην τιμή του ψωμιού είναι εντυπωσιακή. Από περίπου 1,30 ευρώ το κιλό το 2006, η τιμή έχει ξεπεράσει πλέον τα 3,40 ευρώ το 2026. Πρόκειται για άνοδο που κυμαίνεται από 140% έως και 160%, μεταβάλλοντας ριζικά το κόστος ενός βασικού διατροφικού αγαθού.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εικόνα της τελευταίας πενταετίας. Το 2020 μια φρατζόλα κόστιζε περίπου 0,80 ευρώ, ενώ σήμερα φτάνει ή και ξεπερνά το 1,50 ευρώ. Ουσιαστικά, μέσα σε πέντε χρόνια η τιμή σχεδόν διπλασιάστηκε, περιορίζοντας την κατανάλωση και πιέζοντας τα νοικοκυριά.

Οι βασικοί λόγοι των ανατιμήσεων είναι πολλοί και συσσωρευτικοί. Η άνοδος της τιμής του σιταριού και του αλευριού, το αυξημένο ενεργειακό κόστος για τη λειτουργία των φούρνων, τα μεταφορικά, οι μισθολογικές επιβαρύνσεις και οι γεωπολιτικές κρίσεις συνθέτουν ένα περιβάλλον διαρκών αυξήσεων.

Η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή έχει επιβαρύνει περαιτέρω το ενεργειακό κόστος. Οι τιμές ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου κινούνται σε επίπεδα που, σύμφωνα με τους αρτοποιούς, «ξεφεύγουν από κάθε λογική», επιδεινώνοντας μια ήδη δύσκολη κατάσταση.

Σε πρόσφατη ανακοίνωσή της, η Συντεχνία Αρτοποιών Αθήνας εξέπεμψε σήμα κινδύνου. Όπως αναφέρει, η ενεργειακή ακρίβεια έχει μετατραπεί σε «θηλιά» για τις μικρές επιχειρήσεις, οδηγώντας ολοένα και περισσότερους επαγγελματίες στο οριστικό κλείσιμο.

«Τα λουκέτα στους φούρνους πολλαπλασιάζονται και το ψωμί κινδυνεύει να γίνει… πολυτέλεια», σημειώνει χαρακτηριστικά η ανακοίνωση, υπογραμμίζοντας ότι οι αυξήσεις που έγιναν τα προηγούμενα χρόνια δεν κάλυψαν το πραγματικό κόστος λειτουργίας.

Οι αρτοποιοί υποστηρίζουν ότι απορρόφησαν μεγάλο μέρος των επιβαρύνσεων, προκειμένου να κρατήσουν όσο το δυνατόν χαμηλότερη την τελική τιμή. Ωστόσο, η συνεχής άνοδος της ενέργειας και η φορολογική πίεση περιορίζουν πλέον τα περιθώρια αντοχής.

Παράλληλα, κάνουν λόγο για πολιτικές που, όπως υποστηρίζουν, ευνόησαν μεγάλες βιομηχανίες και αλυσίδες λιανικής, αφήνοντας τη βιοτεχνική αρτοποιία να παλεύει μόνη της. Το αποτέλεσμα, όπως λένε, είναι η συρρίκνωση ενός παραδοσιακού κλάδου με βαθιές ρίζες στην ελληνική κοινωνία.

Η Συντεχνία ζητά άμεσα μέτρα στήριξης, μεταξύ των οποίων αφορολόγητο όριο στις 12.000 ευρώ για όλους τους επαγγελματίες, μείωση ή κατάργηση του ΦΠΑ σε είδη πλατιάς λαϊκής κατανάλωσης όπως το ψωμί, καθώς και δραστική μείωση στο κόστος ενέργειας.

Επιπλέον, προτείνει πλαφόν στα τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου για τις μικρές επιχειρήσεις αρτοποιίας, καθώς και προστασία από διακοπές ρεύματος και κατασχέσεις επαγγελματικού εξοπλισμού.

Το μήνυμα του κλάδου είναι σαφές: χωρίς ουσιαστική παρέμβαση, ο αφανισμός της βιοτεχνικής αρτοποιίας θεωρείται ζήτημα χρόνου. Και μαζί με τα λουκέτα, η τιμή του ψωμιού ενδέχεται να αυξηθεί ακόμη περισσότερο, επιβαρύνοντας περαιτέρω τον ήδη πιεσμένο οικογενειακό προϋπολογισμό.

Για τους αρτοποιούς, το ψωμί δεν είναι απλώς ένα προϊόν προς πώληση. Είναι κοινωνικό αγαθό, άρρηκτα συνδεδεμένο με την καθημερινότητα της ελληνικής οικογένειας – και η διατήρησή του σε προσιτή τιμή αποτελεί πλέον στοίχημα επιβίωσης.