Νέες ταυτότητες: Πότε λήγει η προθεσμία για την έκδοσή τους

Η διαδικασία έκδοσης των νέων, ψηφιακά αναβαθμισμένων ταυτοτήτων δεν αποτελεί πλέον ένα μακρινό σχέδιο, αλλά μια πραγματικότητα που αγγίζει άμεσα εκατομμύρια πολίτες. Η μετάβαση από τα παλιά δελτία στις σύγχρονες ταυτότητες ευρωπαϊκών προδιαγραφών βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και συνοδεύεται από συγκεκριμένες προθεσμίες, κόστη και βήματα που πρέπει να ακολουθηθούν με ακρίβεια.

Η αλλαγή δεν γίνεται απλώς για λόγους εκσυγχρονισμού. Βασίζεται σε ευρωπαϊκή υποχρέωση, καθώς – σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/1157 – όλα τα δελτία ταυτότητας κρατών-μελών που δεν διαθέτουν μηχανικώς αναγνώσιμη ζώνη (MRZ) παύουν να ισχύουν την 3η Αυγούστου 2026. Αυτό σημαίνει ότι μετά την ημερομηνία αυτή, οι παλιές ελληνικές ταυτότητες δεν θα θεωρούνται έγκυρα ταξιδιωτικά ή αποδεικτικά έγγραφα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η προθεσμία μπορεί να φαίνεται μακρινή, ωστόσο οι αρμόδιες υπηρεσίες προειδοποιούν πως όσο πλησιάζει το καλοκαίρι του 2026, η ζήτηση θα αυξάνεται ραγδαία. Για τον λόγο αυτό, οι πολίτες καλούνται να προγραμματίσουν έγκαιρα την αντικατάσταση του δελτίου τους, αποφεύγοντας συνωστισμό και καθυστερήσεις στα αστυνομικά τμήματα.

Το κόστος για την έκδοση της νέας ταυτότητας είναι συγκεκριμένο και αφορά όλους τους πολίτες, με κάποιες εξαιρέσεις. Αρχικά, απαιτείται η έκδοση ηλεκτρονικού παραβόλου ύψους 10 ευρώ, το οποίο καλύπτει το σώμα του δελτίου, τα έξοδα εκτύπωσης και προσωποποίησης, καθώς και τη δαπάνη ασφαλούς μεταφοράς. Για τις οικογένειες πολυτέκνων, με την προσκόμιση σχετικού αποδεικτικού, το παράβολο μειώνεται στα 5 ευρώ. Επιπλέον, απαιτείται ένσημο της Ελληνικής Αστυνομίας αξίας 0,50 ευρώ, το οποίο επικολλάται στην αίτηση.

Σημαντικό είναι το γεγονός ότι όλα τα e-παράβολα πρέπει να έχουν εξοφληθεί πριν την προσέλευση του πολίτη στο αστυνομικό τμήμα. Διαφορετικά, η διαδικασία δεν μπορεί να ολοκληρωθεί και το ραντεβού ουσιαστικά ακυρώνεται.

Παράλληλα με την καθολική εφαρμογή των νέων ταυτοτήτων, τίθεται σε εφαρμογή και ένα νέο σύστημα προγραμματισμού ραντεβού, το οποίο συνδέεται άμεσα με τον Προσωπικό Αριθμό. Η δυνατότητα επιλογής των πρώτων ψηφίων του Προσωπικού Αριθμού έχει λάβει παράταση έως τον Νοέμβριο, γεγονός που εκτιμάται ότι θα αυξήσει περαιτέρω τη ζήτηση για την έκδοση νέων δελτίων ταυτότητας.

Το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης έχει ανακοινώσει ότι το νέο σύστημα στοχεύει στη διευκόλυνση των πολιτών αλλά και στην αποσυμφόρηση των αστυνομικών τμημάτων, όπου σε αρκετές περιοχές δεν υπάρχουν διαθέσιμα ραντεβού για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Η ψηφιακή πλατφόρμα φιλοδοξεί να προσφέρει μεγαλύτερη διαφάνεια, ευελιξία και καλύτερη οργάνωση.

Η διαδικασία προγραμματισμού ραντεβού είναι συγκεκριμένη και βασίζεται στα στοιχεία που τηρούνται στα κρατικά μητρώα. Ο πολίτης επιλέγει ως Αρχή Έκδοσης το αστυνομικό τμήμα που αντιστοιχεί στη μόνιμη ή προσωρινή κατοικία του και διαλέγει ημέρα και ώρα από τη διαθέσιμη λίστα. Τα προσωπικά του στοιχεία αντλούνται αυτόματα από το Μητρώο Πολιτών και το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας.

Σε περιπτώσεις όπου τα στοιχεία επικοινωνίας δεν είναι επικαιροποιημένα, υπάρχει η δυνατότητα είτε να διορθωθούν επιτόπου είτε να συμπληρωθούν με υπεύθυνη δήλωση. Με την ολοκλήρωση της αίτησης, ο πολίτης λαμβάνει μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για το ραντεβού, καθώς και τα στοιχεία επικοινωνίας της Αρχής Έκδοσης που έχει επιλεγεί.

Το σύστημα παρέχει επίσης ευελιξία, καθώς το ραντεβού μπορεί να ακυρωθεί, να τροποποιηθεί ή να υποβληθεί εκ νέου έως και μία ώρα πριν από την προγραμματισμένη ώρα. Επιπλέον, αποστέλλονται αυτοματοποιημένα email υπενθύμισης σε διάφορα χρονικά διαστήματα πριν από την επίσκεψη στο αστυνομικό τμήμα.

Ιδιαίτερη διαδικασία προβλέπεται για τις περιπτώσεις απώλειας ή κλοπής ταυτότητας. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο πολίτης δεν μπορεί να κλείσει ραντεβού ηλεκτρονικά και οφείλει να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με την αρμόδια Αρχή Έκδοσης, βάσει της κατοικίας του, προκειμένου να προγραμματιστεί άμεσα η έκδοση νέου δελτίου.