Παλιές ταυτότητες: Τι αλλάζει στις ψηφιακές συναλλαγές και μέχρι πότε γίνονται δεκτές

Ανάσα σε χιλιάδες πολίτες δίνει η απόφαση για παράταση της ισχύος των παλαιού τύπου αστυνομικών ταυτοτήτων, σε μια περίοδο όπου οι ψηφιακές συναλλαγές με το Δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα αποτελούν πλέον καθημερινότητα. Με υπουργική απόφαση που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 5441/30.09.2024, ξεκαθαρίζεται ότι οι παλιές ταυτότητες δεν «αχρηστεύονται» άμεσα, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά κρίσιμες διαδικασίες εξ αποστάσεως ταυτοποίησης.

Η ρύθμιση έρχεται σε μια συγκυρία όπου η μετάβαση στο νέο σύστημα δελτίων ταυτότητας εξελίσσεται με αργούς ρυθμούς, δημιουργώντας πρακτικά προβλήματα σε πολίτες που καλούνται να αποδείξουν την ταυτότητά τους για ψηφιακές υπηρεσίες, πιστοποιητικά ή συναλλαγές υψηλής σημασίας. Στόχος της απόφασης είναι να αποφευχθεί ο αποκλεισμός μεγάλου μέρους του πληθυσμού από υπηρεσίες που πλέον λειτουργούν σχεδόν αποκλειστικά ψηφιακά.

Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, οι παλαιές αστυνομικές ταυτότητες στις οποίες το ονοματεπώνυμο αναγράφεται τόσο με ελληνικούς όσο και με λατινικούς χαρακτήρες παραμένουν αποδεκτές για σκοπούς εξ αποστάσεως ταυτοποίησης έως και τις 25 Σεπτεμβρίου 2027. Η παράταση αυτή αφορά ειδικά διαδικασίες που σχετίζονται με την έκδοση πιστοποιητικών παροχής υπηρεσιών εμπιστοσύνης, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα ψηφιακών συναλλαγών, από δημόσιες υπηρεσίες μέχρι ιδιωτικούς φορείς.

Η απόφαση δεν περιορίζεται μόνο στις κλασικές αστυνομικές ταυτότητες. Στα αποδεκτά έγγραφα περιλαμβάνονται επίσης τα δελτία ταυτότητας στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων, τα δελτία ταυτότητας των Σωμάτων Ασφαλείας, καθώς και οι άδειες διαμονής πολιτών τρίτων χωρών, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν εκδοθεί νόμιμα και παραμένουν σε ισχύ. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται η ομαλή πρόσβαση σε ψηφιακές υπηρεσίες για διαφορετικές κατηγορίες πολιτών και εργαζομένων, χωρίς αιφνιδιασμούς.

Το νομικό υπόβαθρο της ρύθμισης βασίζεται τόσο στον ευρωπαϊκό Κανονισμό eIDAS για την ηλεκτρονική ταυτοποίηση όσο και στις διατάξεις του νόμου για την Ψηφιακή Διακυβέρνηση. Όπως διευκρινίζεται ρητά, η εφαρμογή της απόφασης δεν συνεπάγεται καμία πρόσθετη επιβάρυνση για τον κρατικό προϋπολογισμό, στοιχείο που ενίσχυσε τη γρήγορη υιοθέτησή της.

Καθοριστικό ρόλο στην απόφαση έπαιξε και η διαπίστωση ότι οι καθυστερήσεις στην έκδοση των νέων δελτίων ταυτότητας με ενισχυμένα χαρακτηριστικά ασφαλείας είναι σημαντικές. Μέχρι να αναπτυχθεί πλήρως και να λειτουργήσει χωρίς προβλήματα το νέο σύστημα, κρίθηκε αναγκαίο να παραμείνουν «ενεργές» οι υφιστάμενες ταυτότητες, ώστε να μη δημιουργηθεί ψηφιακό κενό για τους πολίτες.

Από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης επισημαίνεται ότι η απόφαση έχει μεταβατικό χαρακτήρα και δεν αναιρεί την υποχρέωση σταδιακής αντικατάστασης των παλαιών ταυτοτήτων. Ωστόσο, μέχρι να ομαλοποιηθεί πλήρως η διαδικασία, οι πολίτες μπορούν να συνεχίσουν να εξυπηρετούνται χωρίς τον φόβο ότι θα «κολλήσουν» σε μια ψηφιακή υπηρεσία λόγω εγγράφων.

Η απόφαση ισχύει από την ημερομηνία δημοσίευσής της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και αποτελεί, ουσιαστικά, ένα μεταβατικό δίχτυ ασφαλείας σε μια περίοδο μεγάλων αλλαγών στον τρόπο που το κράτος και οι πολίτες αλληλεπιδρούν ψηφιακά.