Ποιες μικρές επιχειρήσεις δικαιούνται απαλλαγή από το ΦΠΑ

Με νέα απόφαση του υφυπουργού Οικονομικών Γιώργου Κώτσηρα και του διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργου Πιτσιλή, αποσαφηνίζεται το καθεστώς απαλλαγής από τον ΦΠΑ για μικρές επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες σε άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και πραγματοποιούν συναλλαγές στην Ελλάδα. Το ειδικό καθεστώς εφαρμόζεται σε πωλήσεις αγαθών και παροχές υπηρεσιών από την 1η Ιανουαρίου 2025.

Η ρύθμιση εντάσσεται στο ευρωπαϊκό πλαίσιο απλούστευσης των διασυνοριακών δραστηριοτήτων μικρών επιχειρήσεων, μειώνοντας το διοικητικό βάρος συμμόρφωσης. Παράλληλα, προβλέπεται ότι οι επιχειρήσεις που εντάσσονται στο καθεστώς δεν έχουν δικαίωμα έκπτωσης του ΦΠΑ που επιβαρύνει τις αγορές και τις δαπάνες τους.

Η υπαγωγή στο απαλλακτικό καθεστώς συνεπάγεται, μεταξύ άλλων, απαλλαγή από την υποβολή δηλώσεων ΦΠΑ, δυνατότητα έκδοσης απλουστευμένων παραστατικών και περιορισμό του συνολικού διοικητικού κόστους.

Ποιοι είναι δικαιούχοι
Δικαίωμα ένταξης έχουν επιχειρήσεις εγκατεστημένες σε άλλο κράτος-μέλος της ΕΕ, οι οποίες έχουν προηγουμένως γνωστοποιήσει στη φορολογική διοίκηση του κράτους εγκατάστασής τους την πρόθεσή τους να κάνουν χρήση του ειδικού καθεστώτος και στην Ελλάδα.

Τα όρια κύκλου εργασιών
Βασική προϋπόθεση αποτελεί η τήρηση συγκεκριμένων ορίων τζίρου. Ο συνολικός ετήσιος κύκλος εργασιών εντός της ΕΕ δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 100.000 ευρώ, τόσο κατά το τρέχον όσο και κατά το προηγούμενο έτος. Παράλληλα, ο κύκλος εργασιών που πραγματοποιείται στην Ελλάδα δεν μπορεί να ξεπερνά τις 10.000 ευρώ ετησίως, για τα ίδια έτη αναφοράς.

Η διαδικασία ένταξης
Οι επιχειρήσεις που είναι ήδη ενταγμένες στο απαλλακτικό καθεστώς στη χώρα εγκατάστασής τους μπορούν να αιτηθούν την εφαρμογή του και στην Ελλάδα μέσω της εκεί φορολογικής διοίκησης. Το αίτημα διαβιβάζεται στην ΑΑΔΕ μαζί με αναλυτικά στοιχεία για τις συναλλαγές σε όλα τα κράτη-μέλη και ειδικά στην ελληνική επικράτεια. Η ίδια διαδικασία ισχύει και για όσες επιχειρήσεις επιθυμούν να ενταχθούν για πρώτη φορά στο καθεστώς.

Τι θεωρείται κράτος εγκατάστασης
Ως κράτος-μέλος εγκατάστασης νοείται εκείνο στο οποίο βρίσκεται η έδρα της οικονομικής δραστηριότητας και η κεντρική διοίκηση της επιχείρησης. Για τα φυσικά πρόσωπα, λαμβάνεται υπόψη το κράτος μόνιμης κατοικίας. Επιχειρήσεις με έδρα εκτός ΕΕ αποκλείονται από το καθεστώς, ακόμη και αν διαθέτουν μόνιμη εγκατάσταση σε κράτος-μέλος.

Πότε παύει η απαλλαγή
Η παύση του καθεστώτος μπορεί να γίνει οικειοθελώς, με αίτημα της επιχείρησης, ή υποχρεωτικά σε περίπτωση υπέρβασης των ορίων κύκλου εργασιών ή απώλειας των προϋποθέσεων. Σε ορισμένες περιπτώσεις προβλέπεται ακόμη και αναδρομική εξαίρεση, ιδίως όταν διαπιστωθεί ότι οι όροι δεν πληρούνταν εξαρχής. Παύση επέρχεται επίσης σε περίπτωση διακοπής δραστηριότητας ή κατόπιν ελέγχων της φορολογικής διοίκησης, ενώ ρυθμίζεται και η μετάταξη σε προηγούμενο καθεστώς ΦΠΑ για επιχειρήσεις με ελληνικό ΑΦΜ πριν από την ένταξη.