Πολικός στρόβιλος σε αποδυνάμωση: Τι σημαίνει για τον καιρό της χώρας

Η ανοιξιάτικη ηρεμία που επικράτησε τις τελευταίες εβδομάδες στην Ευρώπη φαίνεται πως φτάνει στο τέλος της. Τα νεότερα προγνωστικά στοιχεία δείχνουν ότι το σταθερό αντικυκλωνικό πεδίο που διατηρούσε τον καιρό ήπιο και σχετικά ξηρό στη Νοτιοανατολική Ευρώπη αρχίζει να αποδυναμώνεται.

Σύμφωνα με τις τελευταίες προσομοιώσεις του ευρωπαϊκού μοντέλου ECMWF, το διάστημα 16 έως 18 Μαρτίου διαφαίνεται σοβαρή πιθανότητα διαμόρφωσης κυκλογένεσης στην περιοχή των Βαλκανίων. Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να πυροδοτήσει εκτεταμένα φαινόμενα, με έντονες βροχοπτώσεις, σημαντική πτώση θερμοκρασίας και επιστροφή των χιονοπτώσεων στα ορεινά.

Το σενάριο της κυκλογένεσης και τι σημαίνει πρακτικά

Τα αριθμητικά μοντέλα παρουσιάζουν αυξανόμενη τάση δημιουργίας βαρομετρικού χαμηλού με οργανωμένα χαρακτηριστικά. Η κυκλογένεση, εφόσον επιβεβαιωθεί, θα μπορούσε να προκαλέσει ισχυρές διαταραχές στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία.

Η δημιουργία ενός τέτοιου συστήματος συνεπάγεται εκτεταμένες νεφώσεις, μεγάλα ύψη βροχής και πιθανή ενίσχυση των ανέμων. Παράλληλα, η θερμοκρασία αναμένεται να υποχωρήσει αισθητά, ειδικά στη Βόρεια Ελλάδα.

Οι μετεωρολόγοι επισημαίνουν ότι πρόκειται για πρόγνωση αρκετών ημερών μπροστά. Ωστόσο, η επαναλαμβανόμενη εμφάνιση του ίδιου μοτίβου στις τελευταίες «τρέχουσες» εκδόσεις των μοντέλων ενισχύει σημαντικά την πιθανότητα μεταβολής.

Η αποδυνάμωση του πολικού στροβίλου φέρνει την ανατροπή

Στη βάση της πιθανής αλλαγής βρίσκεται η εξασθένηση του πολικού στροβίλου, ενός κρίσιμου μηχανισμού που επηρεάζει τον καιρό στο βόρειο ημισφαίριο. Όταν ο πολικός στρόβιλος αποσταθεροποιείται, επιτρέπει σε ψυχρές αέριες μάζες να κινηθούν νοτιότερα.

Αυτό σημαίνει ότι ψυχρότερος αέρας από τη βόρεια Ευρώπη μπορεί να διοχετευτεί προς τα Βαλκάνια. Σε τέτοιες περιπτώσεις αυξάνεται η πιθανότητα έντονων καιρικών φαινομένων και ισχυρών βαρομετρικών χαμηλών.

Η διαταραχή αυτή συχνά οδηγεί σε απότομες μεταβολές, ακόμα και μέσα σε λίγες ώρες, ειδικά σε περιοχές με έντονο ανάγλυφο.

Πότε αναμένεται η αλλαγή στο σκηνικό

Τα πρώτα σημάδια μεταβολής φαίνεται να τοποθετούνται χρονικά μετά τις 15 Μαρτίου. Από εκεί και έπειτα, τα προγνωστικά δεδομένα δείχνουν αυξημένη αστάθεια στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Εφόσον το σενάριο επιβεβαιωθεί, το δεύτερο μισό του Μαρτίου ενδέχεται να κινηθεί με χαμηλότερες θερμοκρασίες σε σχέση με το πρώτο. Δεν αποκλείονται σύντομα επεισόδια καθαρά χειμωνιάτικου χαρακτήρα, κυρίως στα ορεινά.

Πώς μπορεί να επηρεαστεί η Ελλάδα

Για τη χώρα μας, η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να σηματοδοτήσει επιστροφή των βροχοπτώσεων μετά από περίοδο σχετικής σταθερότητας. Τα βόρεια και κεντρικά τμήματα συγκεντρώνουν τις μεγαλύτερες πιθανότητες για πιο οργανωμένα φαινόμενα.

Στη Μακεδονία, την Ήπειρο και τη Θεσσαλία δεν αποκλείονται χιονοπτώσεις σε ορεινές περιοχές, εφόσον η ψυχρή αέρια μάζα κινηθεί νοτιότερα. Παράλληλα, η θερμοκρασία ενδέχεται να παρουσιάσει αισθητή πτώση.

Στα υπόλοιπα τμήματα της χώρας το πιθανότερο σενάριο περιλαμβάνει αυξημένες νεφώσεις, τοπικές βροχές και πιθανές καταιγίδες, με τις τιμές του υδραργύρου να επανέρχονται σε πιο εποχικά επίπεδα.

Οι επόμενες ημέρες θεωρούνται κρίσιμες, καθώς οι νέες προγνωστικές εκδόσεις θα ξεκαθαρίσουν αν πρόκειται για μια σύντομη μεταβολή ή για πιο οργανωμένο σύστημα κακοκαιρίας.