QR έλεγχος: Αλλάζουν όλα σε καπνό και αλκοόλ στην Ελλάδα

Κεντρικό ρόλο στην προσπάθεια περιορισμού της πρόσβασης ανηλίκων σε καπνικά προϊόντα και αλκοόλ αναλαμβάνει το gov.gr, στο πλαίσιο του νέου σχεδίου που παρουσιάστηκε στις 18 Μαρτίου 2026 από τους υπουργούς Δημήτρη Παπαστεργίου, Άδωνι Γεωργιάδη, Μιχάλη Χρυσοχοΐδη και τον υφυπουργό Δημήτρη Βαρτζόπουλο.

Το σχέδιο, με τίτλο «Οδικός Χάρτης και Επιχειρησιακό Σχέδιο για την Καθολική Εφαρμογή της Απαγόρευσης Πώλησης Καπνικών και Αλκοόλ σε Ανήλικους», συνδυάζει νομοθετικά μέτρα, τεχνολογικά εργαλεία και εντατικοποιημένους ελέγχους. Βασική καινοτομία αποτελεί η υποχρεωτική ταυτοποίηση της ηλικίας μέσω QR code, μεταφέροντας πλέον την ευθύνη στους πωλητές. Η παράβαση της απαγόρευσης συνιστά ποινικό αδίκημα, με ποινές έως και τρία χρόνια φυλάκισης και χρηματικά πρόστιμα.

Πώς θα γίνεται η ταυτοποίηση

Ο έλεγχος ηλικίας θα πραγματοποιείται μέσω των εφαρμογών Gov.gr Wallet και Kids Wallet. Ο πωλητής θα επιλέγει την απαιτούμενη ηλικιακή κατηγορία και θα εμφανίζεται QR code, το οποίο θα σαρώνει ο αγοραστής.

Στη συνέχεια, στην εφαρμογή του πωλητή θα εμφανίζεται ένδειξη (πράσινη ή κόκκινη) για το αν επιτρέπεται η πώληση, χωρίς να αποκαλύπτεται η ακριβής ηλικία του αγοραστή.

Νέες ρυθμίσεις και αυστηρότερο πλαίσιο

Παράλληλα, εισάγονται σημαντικές αλλαγές:

• Υποχρεωτικό ψηφιακό μητρώο για όλα τα σημεία λιανικής

• Καθολική απαγόρευση πώλησης μέσω αυτόματων πωλητών

• Μεταφορά της ευθύνης ελέγχου στην Ελληνική Αστυνομία

• Προσωποποίηση ευθύνης στον φυσικό πωλητή (π.χ. ταμίας, σερβιτόρος)

Το νέο σύστημα στοχεύει επίσης στον περιορισμό της χρήσης ψεύτικων στοιχείων ταυτότητας από ανηλίκους, που μέχρι σήμερα αποτελούσε βασικό κενό στην εφαρμογή της νομοθεσίας.

Έλεγχος και στη διασκέδαση

Για την είσοδο ανηλίκων σε χώρους διασκέδασης, η παρουσία τους απαγορεύεται, με εξαίρεση ιδιωτικές εκδηλώσεις που θα δηλώνονται στην πλατφόρμα events.gov.gr, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και εκτός ωραρίου λειτουργίας των καταστημάτων.

Οι στόχοι του νέου πλαισίου

Η πρωτοβουλία επιχειρεί να καλύψει χρόνια προβλήματα στην εφαρμογή της απαγόρευσης, εν μέσω αυξανόμενης χρήσης νικοτίνης και αλκοόλ από ανηλίκους. Το νέο πλαίσιο βασίζεται σε πέντε άξονες:

• Πρόληψη και προστασία ανηλίκων

• Ενίσχυση εποπτείας αγοράς

• Ρύθμιση νέων προϊόντων νικοτίνης

• Δημιουργία ψηφιακού μητρώου

• Ενίσχυση ελέγχων και κυρώσεων

Όπως υπογράμμισε ο Δημήτρης Παπαστεργίου, «πρόκειται για πραγματικές λύσεις σε πραγματικά προβλήματα», ενώ ο Άδωνις Γεωργιάδης τόνισε ότι «χωρίς εργαλεία δεν υπάρχει εφαρμογή νόμου». Από την πλευρά του, ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης έκανε λόγο για καθεστώς «μηδενικής ανοχής», με εντατικούς ελέγχους και αυστηρές κυρώσεις.

Το νέο σύστημα σηματοδοτεί μια πιο αυστηρή και ψηφιακά ελεγχόμενη προσέγγιση στην αγορά, με στόχο την ουσιαστική προστασία των ανηλίκων και την αποτελεσματική εφαρμογή της νομοθεσίας.