Ανατροπή – «βόμβα» στις συντάξεις – Ποιοι κινδυνεύουν;

Σοβαρή αναστάτωση προκαλεί νέα ερμηνεία στις διατάξεις συνταξιοδότησης γονέων στο Δημόσιο, που αφορά όσους είχαν συμπληρώσει 25ετία το 2011 ή το 2012 αλλά απέκτησαν παιδί μετά το 2013.

Μέχρι σήμερα, με βάση την εγκύκλιο 920/2016 του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, οι δημόσιοι υπάλληλοι μπορούσαν να συνταξιοδοτηθούν με ευνοϊκά όρια ηλικίας, ακόμη κι αν η ανηλικότητα του παιδιού προέκυπτε μεταγενέστερα από τη συμπλήρωση της 25ετίας. Το «κλειδί» βρισκόταν στη δυνατότητα αναγνώρισης της γονεϊκής ιδιότητας ακόμη και μετά το 2013.

Ωστόσο, υπηρεσίες απονομής συντάξεων του e-ΕΦΚΑ φέρεται να υιοθετούν διαφορετική ερμηνεία. Σύμφωνα με αυτή, η θεμελίωση δικαιώματος ως γονέα με ανήλικο τέκνο απαιτεί να συντρέχουν ταυτόχρονα τόσο η 25ετία όσο και η ανηλικότητα του παιδιού στο ίδιο έτος.

Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι όσοι είχαν 25ετία το 2011 ή το 2012 αλλά απέκτησαν παιδί το 2013 ή αργότερα, κινδυνεύουν να χάσουν το δικαίωμα εξόδου με ευνοϊκό όριο ηλικίας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η διαφορά μπορεί να φτάσει έως και 7 έτη επιπλέον εργασίας.

Για παράδειγμα, γονέας που έκλεισε τα 52 το 2018, με 25ετία το 2011 και παιδί γεννημένο το 2013, θα μπορούσε –με βάση την εγκύκλιο– να συνταξιοδοτηθεί με πλήρη σύνταξη γύρω στα 60. Με τη νέα ερμηνεία, ενδέχεται να οδηγηθεί είτε στα 67 για πλήρη σύνταξη είτε στα 62 με 40 έτη ασφάλισης.

Η επίμαχη διάσταση αφορά τη σχέση της εγκυκλίου 920/2016 με τον Ν.3865/2010. Ενώ η εγκύκλιος αναγνώριζε τη δυνατότητα μεταγενέστερης απόκτησης τέκνου, οι πρόσφατες απορριπτικές απαντήσεις επικαλούνται αυστηρή εφαρμογή της αρχικής διάταξης.

Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα για όσους προχώρησαν σε αναγνώριση πλασματικών ετών προκειμένου να «κλειδώσουν» 25ετία το 2011 ή το 2012. Σε περίπτωση οριστικής αλλαγής ερμηνείας, οι ασφαλισμένοι αυτοί όχι μόνο χάνουν το ευνοϊκό καθεστώς, αλλά έχουν ήδη καταβάλει σημαντικά ποσά για εξαγορά χρόνου.

Μετά τις αλλαγές που ισχύουν στα όρια ηλικίας από 19/8/2015 και τις μεταβατικές διατάξεις, τα όρια εξόδου για γονείς με 25ετία το 2011 ή το 2012 κυμαίνονταν –ανάλογα με το έτος συμπλήρωσης της ηλικίας– από τα 58,5 έως τα 65,6 έτη. Από 1/1/2022, το γενικό πλαίσιο οδηγεί στα 67 ή στα 62 με 40 έτη ασφάλισης.

Η ενδεχόμενη παγίωση της νέας ερμηνείας δημιουργεί συνθήκες εγκλωβισμού για χιλιάδες γονείς στο Δημόσιο. Το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης καλείται να ξεκαθαρίσει το τοπίο, είτε με νέα διευκρινιστική εγκύκλιο είτε με ρητή νομοθετική παρέμβαση.

Σε διαφορετική περίπτωση, δύο ασφαλισμένοι με τα ίδια έτη υπηρεσίας αλλά διαφορετικό έτος γέννησης παιδιού ενδέχεται να αντιμετωπίσουν ριζικά διαφορετικά όρια ηλικίας, γεγονός που εγείρει ζητήματα ισονομίας και ασφάλειας δικαίου.