Χιλιάδες έλεγχοι σε αγοραπωλησίες, γονικές παροχές και κληρονομιές

Μπαράζ ελέγχων ξεκινά η φορολογική διοίκηση, βάζοντας στο «στόχαστρο» χιλιάδες υποθέσεις μεταβιβάσεων ακινήτων, γονικών παροχών, δωρεών και κληρονομιών. Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί της ΑΑΔΕ ενεργοποιούν ένα εκτεταμένο σχέδιο διασταυρώσεων, με προτεραιότητα σε περίπου 2.500 φακέλους που χαρακτηρίζονται υψηλού κινδύνου για φοροδιαφυγή και «μαύρο» χρήμα.

Οι υποθέσεις δεν επιλέγονται τυχαία. Περνούν από αυτοματοποιημένο μοντέλο ανάλυσης κινδύνου, το οποίο αξιοποιεί δεδομένα από εσωτερικές και εξωτερικές πηγές, ιστορικά στοιχεία φορολογουμένων, αλλά και πληροφορίες από προηγούμενες δηλώσεις. Ψηλά στη λίστα βρίσκονται μεταβιβάσεις που παραγράφονται στο τέλος του 2026, γεγονός που επιταχύνει τις διαδικασίες.

Στο επίκεντρο βρίσκονται αγοραπωλησίες ακινήτων, κληρονομιές, δωρεές και γονικές παροχές, όπου υπάρχουν ενδείξεις λανθασμένης αποτίμησης, αδικαιολόγητων απαλλαγών ή ελλιπών δικαιολογητικών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε περιπτώσεις όπου οι δηλωθείσες αξίες δεν συμβαδίζουν με τα πραγματικά δεδομένα της αγοράς.

Παράλληλα, ανοίγουν εκ νέου 2.500 φάκελοι για τη διαπίστωση της ορθής εκπλήρωσης των φορολογικών υποχρεώσεων στις μεταβιβάσεις. Οι έλεγχοι δεν περιορίζονται μόνο στους φορολογούμενους, αλλά επεκτείνονται και στους συμβολαιογράφους, με βασικό σημείο ελέγχου το πιστοποιητικό ΕΝΦΙΑ. Οι ελεγκτές εξετάζουν αν για τα μεταβιβασθέντα ακίνητα έχει καταβληθεί ο ΕΝΦΙΑ των τελευταίων πέντε ετών, όπως προβλέπει η νομοθεσία.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται σε υποθέσεις μεταβίβασης ακινήτων με προσωρινή αξία. Πρόκειται κυρίως για ακίνητα εκτός αντικειμενικού συστήματος, όπου η προεκτίμηση της Δ.Ο.Υ. ή του ΚΕ.ΦΟ.Κ. δεν έγινε αποδεκτή από τον φορολογούμενο. Σε αυτές τις περιπτώσεις ελέγχονται εξονυχιστικά το εμβαδόν, οι όροι απαλλαγής από τον φόρο μεταβίβασης και η τιμή που αναγράφεται στο συμβόλαιο.

Στο μικροσκόπιο μπαίνουν και οι γονικές παροχές πρώτης κατοικίας. Οι ελεγκτές εξετάζουν αν τα τέκνα πληρούσαν πράγματι τις προϋποθέσεις για απαλλαγή από τον φόρο, τόσο ως προς την κατοικία όσο και ως προς τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.

Αντίστοιχοι έλεγχοι γίνονται και σε περιπτώσεις απαλλαγής πρώτης κατοικίας με βάση την αξία του ακινήτου. Οποιαδήποτε απόκλιση ή εσφαλμένη εφαρμογή των ορίων μπορεί να οδηγήσει σε αναδρομική επιβολή φόρου και προσαυξήσεις.

Ιδιαίτερο βάρος πέφτει και στις κληρονομιές, δωρεές και γονικές παροχές που περιλαμβάνουν κινητές αξίες, όπως μετοχές, μερίδια και συμμετοχές σε μη εισηγμένες επιχειρήσεις. Οι δηλώσεις που έχουν υποβληθεί μέσω της πλατφόρμας myProperty περνούν «φύλλο και φτερό», προκειμένου να διαπιστωθεί αν τηρήθηκαν οι όροι απαλλαγής από τον φόρο.

Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στα υψηλά αφορολόγητα όρια, που φτάνουν έως και τις 800.000 ευρώ για γονικές παροχές και δωρεές μεταξύ συγγενών πρώτου βαθμού, όπως σύζυγοι, παιδιά, παππούδες και εγγόνια. Οποιαδήποτε λάθος εφαρμογή ή καταχρηστική αξιοποίηση των ορίων αυτών μπορεί να οδηγήσει σε βαριά πρόστιμα.

Τέλος, στο «ραντάρ» των ελεγκτών βρίσκονται και υποθέσεις ειδικού φόρου επί των ακινήτων, με έλεγχο των δικαιολογητικών απαλλαγής. Στόχος είναι να διαπιστωθεί αν οι απαλλαγές χορηγήθηκαν νόμιμα ή αν χρησιμοποιήθηκαν ως «παράθυρο» φοροαποφυγής.

Το μήνυμα της φορολογικής διοίκησης είναι σαφές: οι μεταβιβάσεις ακινήτων μπαίνουν σε νέα, πιο αυστηρή εποχή ελέγχων. Όσοι εκμεταλλεύτηκαν ασάφειες ή καθυστερήσεις, κινδυνεύουν πλέον να βρεθούν αντιμέτωποι με αναδρομικούς φόρους και σοβαρές κυρώσεις.