Εκτακτη ανακοίνωση μεγάλης τράπεζας: Μετρητά στο σπίτι για παν ενδεχόμενο

Σε μια κίνηση που αναδεικνύει το κλίμα διεθνούς αβεβαιότητας, η Riksbank απηύθυνε σύσταση προς όλους τους ενήλικες πολίτες της Σουηδίας να διατηρούν στο σπίτι μετρητά επαρκή για τουλάχιστον μία εβδομάδα.

Συγκεκριμένα, προτείνεται κάθε ενήλικος να διαθέτει περίπου 1.000 σουηδικές κορόνες, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 90 ευρώ, ώστε να μπορεί να καλύψει βασικές ανάγκες όπως τρόφιμα, φάρμακα και άλλα είδη πρώτης ανάγκης σε περίπτωση πολέμου, κυβερνοεπίθεσης ή άλλης σοβαρής κρίσης.

Παράλληλα, η κεντρική τράπεζα συστήνει στους πολίτες να έχουν τραπεζικές κάρτες από περισσότερα του ενός πιστωτικά ιδρύματα, καθώς και να χρησιμοποιούν την τοπική ψηφιακή υπηρεσία πληρωμών Swish. Ο στόχος είναι η διασφάλιση εναλλακτικών τρόπων συναλλαγής εάν κάποιο σύστημα παρουσιάσει βλάβη.

Πρόκειται για τις πρώτες οδηγίες πληρωμών που απευθύνονται απευθείας στο ευρύ κοινό από τη Riksbank. Όπως επισημαίνεται, «η πρόσβαση σε διαφορετικές μεθόδους πληρωμής βελτιώνει την ικανότητα του κοινού να πραγματοποιεί πληρωμές σε περίπτωση προσωρινών διαταραχών, κρίσεων και, στη χειρότερη περίπτωση, πολέμου».

Οι συστάσεις έρχονται σε μια περίοδο όπου οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και ο πόλεμος στην Ουκρανία εντείνουν τους φόβους για ευρύτερες αναταράξεις. Οι σουηδικές αρχές επιχειρούν να ενισχύσουν την κοινωνική ανθεκτικότητα απέναντι σε πιθανά σενάρια στρατιωτικής ή υβριδικής απειλής.

Η κυβέρνηση της Σουηδίας έχει ήδη αποστείλει ενημερωτικό φυλλάδιο σε κάθε νοικοκυριό, παρέχοντας οδηγίες για την αποθήκευση πόσιμου νερού, την πρόσβαση σε ενημέρωση σε περίπτωση διακοπής ρεύματος και τη γενικότερη προετοιμασία για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.

Ανάλογες συστάσεις είχαν διατυπωθεί και από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα τον Σεπτέμβριο του 2025. Σε σχετική μελέτη, η ΕΚΤ υπογράμμιζε ότι τα χαρτονομίσματα παραμένουν κρίσιμο «δίχτυ ασφαλείας» όταν τα ψηφιακά συστήματα παύουν να λειτουργούν, ιδίως σε περιπτώσεις κυβερνοεπιθέσεων.

Η έκθεση της ΕΚΤ ανέφερε ότι τα νοικοκυριά της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να διατηρούν μετρητά έκτακτης ανάγκης στο σπίτι, ενώ πρότεινε στις εθνικές κυβερνήσεις να υιοθετήσουν κατευθυντήριες γραμμές παρόμοιες με εκείνες της Ολλανδίας, της Αυστρίας και της Φινλανδίας, όπου συστήνεται ποσό 70 έως 100 ευρώ ανά άτομο.

Παράλληλα, το 2025 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε καλέσει τους πολίτες να διατηρούν επαρκή αποθέματα τροφίμων, νερού, φαρμάκων και μετρητών για τουλάχιστον 72 ώρες, ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν σε διακοπή βασικών υπηρεσιών.

Το μήνυμα που εκπέμπεται από τις ευρωπαϊκές αρχές είναι σαφές: η ψηφιακή εποχή δεν αναιρεί τη σημασία των μετρητών. Αντίθετα, σε περιόδους κρίσης, η φυσική ρευστότητα μπορεί να αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για τη διασφάλιση βασικών συναλλαγών και την ενίσχυση της ατομικής και εθνικής ετοιμότητας.