Μεγάλη επιδότηση: 30.000 ευρώ για νέο αυτοκίνητο

Ένα νέο πρόγραμμα επιδότησης για την αντικατάσταση παλαιών οχημάτων με καινούργια, χαμηλών ή μηδενικών εκπομπών, βρίσκεται στο τραπέζι μέσω του Κλιματικού και Κοινωνικού Σχεδίου (ΚΚΣ), το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση. Η φιλοσοφία του είναι ξεκάθαρη: να μειωθούν οι ρύποι και να δοθεί ώθηση στην «πράσινη» μετακίνηση, με ουσιαστική οικονομική βοήθεια σε όσους δυσκολεύονται περισσότερο.

Σύμφωνα με το σχέδιο, το κράτος σχεδιάζει να προσφέρει ισχυρά κίνητρα σε νοικοκυριά αλλά και σε μικρές επιχειρήσεις, ώστε να αποσύρουν οχήματα που είναι παλαιά και ρυπογόνα. Στη θέση τους, προκρίνεται η αγορά νέων, «καθαρών» λύσεων μετακίνησης, με στόχο να αλλάξει σταδιακά το προφίλ του στόλου στους δρόμους.

Στο επίκεντρο μπαίνει η έννοια του «μεταφορικά ευάλωτου», δηλαδή όσοι έχουν αυξημένες ανάγκες μετακίνησης ή επιβαρύνονται περισσότερο από το κόστος και τις δυσκολίες πρόσβασης. Δεν μιλάμε μόνο για εισοδήματα, αλλά και για κοινωνικά χαρακτηριστικά, τόπο κατοικίας και πραγματικές ανάγκες μεταφοράς.

Στους δικαιούχους, όπως περιγράφονται, εντάσσονται οικογένειες με παιδιά, κάτοικοι απομακρυσμένων ή νησιωτικών και ορεινών περιοχών, καθώς και άτομα με αναπηρία ή ηλικιωμένοι. Παράλληλα, προβλέπεται «παράθυρο» και για φοιτητές με χαμηλό εισόδημα, αλλά και για μικρές επιχειρήσεις ή ελεύθερους επαγγελματίες που εξαρτώνται από το όχημα για τη δουλειά τους.

Το εισοδηματικό κατώφλι ξεκινά από τις 25.000 ευρώ ετησίως, ενώ μπορεί να φτάσει έως και τις 30.000 ευρώ, ανάλογα με τα κοινωνικά χαρακτηριστικά του νοικοκυριού. Με απλά λόγια, δεν θα κρίνει μόνο το ποσό της δήλωσης, αλλά και το «προφίλ» του δικαιούχου, ώστε να δοθεί προτεραιότητα σε όσους έχουν αυξημένη ανάγκη στήριξης.

Στο πρακτικό σκέλος, το πρόγραμμα δείχνει να «κουμπώνει» πάνω στο γεγονός ότι η αγορά ενός νέου «καθαρού» οχήματος κινείται περίπου στις 30.000 ευρώ. Επειδή πρόκειται για κόστος που για πολλούς είναι απαγορευτικό, ο σχεδιασμός προβλέπει συνδυασμό εργαλείων, ώστε η αλλαγή οχήματος να γίνει εφικτή χωρίς να απαιτείται μεγάλο κεφάλαιο από την αρχή.

Πρώτος πυλώνας είναι η κρατική επιδότηση για την αγορά του νέου οχήματος, που μειώνει το αρχικό ποσό που θα πληρώσει ο δικαιούχος. Δεύτερος πυλώνας είναι η δυνατότητα δανείου δεκαετούς διάρκειας με κρατική εγγύηση, ώστε να «σπάει» η δαπάνη σε πολλές δόσεις και να μην πνίγεται ο οικογενειακός ή επαγγελματικός προϋπολογισμός.

Τρίτος πυλώνας είναι οι επιπλέον ενισχύσεις για ευάλωτες ομάδες, ώστε να καλύπτονται και τα πρακτικά έξοδα που συνοδεύουν την ηλεκτροκίνηση. Εκεί μπαίνουν πράγματα όπως το κόστος φόρτισης, πιθανές υποδομές, ακόμη και εγκατάσταση φορτιστή, ανάλογα με την κατηγορία και τις ανάγκες.

Για να γίνει πιο κατανοητό το πώς «μεταφράζεται» αυτό στην πράξη, το σχέδιο δίνει ενδεικτικά παραδείγματα. Μια τρίτεκνη οικογένεια σε νησί με εισόδημα 28.000 ευρώ μπορεί να στηριχθεί για να αποκτήσει νέο ηλεκτρικό SUV, ειδικά αν η πρόσβαση και οι μετακινήσεις είναι καθημερινή ανάγκη.

Αντίστοιχα, ένας επαγγελματίας ελαιοχρωματιστής που δουλεύει με παλιό φορτηγάκι εμφανίζεται ως τυπικό παράδειγμα δικαιούχου που μπορεί να πάρει στήριξη για νέο ηλεκτρικό van, μαζί με την εγκατάσταση φορτιστή. Για επαγγελματίες αυτού του τύπου, το όχημα δεν είναι πολυτέλεια, αλλά εργαλείο δουλειάς.

Στη λίστα παραδειγμάτων μπαίνει και ο συνταξιούχος σε χωριό με εισόδημα 17.000 ευρώ, που μπορεί να αντικαταστήσει το 21 ετών αυτοκίνητό του με ένα νέο, μικρό ηλεκτρικό μοντέλο. Η λογική εδώ είναι ότι σε περιοχές με ελλιπή συγκοινωνία, το ΙΧ είναι συχνά απαραίτητο για γιατρό, υπηρεσίες και βασικές ανάγκες.

Υπάρχει ακόμη πρόβλεψη και για πιο «ελαφριές» μορφές ηλεκτροκίνησης, καθώς μια φοιτήτρια στην Αθήνα θα μπορούσε να επιδοτηθεί για ηλεκτρικό σκούτερ ή ποδήλατο, εφόσον πληροί τα εισοδηματικά κριτήρια. Έτσι, το πρόγραμμα δεν μένει μόνο στο αυτοκίνητο, αλλά ακουμπά συνολικά την καθημερινή μετακίνηση.

Το συνολικό στίγμα που δίνεται είναι ότι η δράση του ΚΚΣ επιχειρεί να πετύχει δύο πράγματα ταυτόχρονα: να μειώσει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα και να βοηθήσει κοινωνικές ομάδες που δυσκολεύονται να «ακολουθήσουν» την αλλαγή τεχνολογίας. Αν τελικά εφαρμοστεί όπως περιγράφεται στη διαβούλευση, μπορεί να αποτελέσει μία από τις πιο μεγάλες κινήσεις ανανέωσης στόλου των τελευταίων ετών.