Νέα μέτρα για τα σούπερ μάρκετ

Η πρακτική της «μικρότερης ποσότητας με ίδια τιμή» φαίνεται πως μπαίνει πλέον στο μικροσκόπιο της Πολιτείας. Το Υπουργείο Ανάπτυξης προχωρά σε νέα ρύθμιση που στοχεύει να περιορίσει δραστικά το φαινόμενο του λεγόμενου shrinkflation, το οποίο τα τελευταία χρόνια έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στους καταναλωτές.

Η τακτική είναι γνωστή: ίδια ή παρόμοια συσκευασία, ίδιο ράφι, ίδια τιμή – αλλά λιγότερο περιεχόμενο. Πρόκειται για μια «σιωπηλή» αύξηση που δεν φαίνεται άμεσα στην τιμή, αλλά στο βάρος ή στον όγκο του προϊόντος. Πλέον, κάθε τέτοια αλλαγή θα πρέπει να επισημαίνεται ξεκάθαρα.

Σύμφωνα με τη νέα διάταξη που εντάσσεται σε πολυνομοσχέδιο, όσα προϊόντα μειώνουν την ποσότητά τους χωρίς αντίστοιχη μείωση τιμής θα φέρουν ειδική, υποχρεωτική σήμανση στο ράφι για τουλάχιστον δύο μήνες. Στόχος είναι η άμεση ενημέρωση του καταναλωτή πριν προχωρήσει στην αγορά.

Την ευθύνη τοποθέτησης της σήμανσης έχουν τα σούπερ μάρκετ, όμως το κόστος κατασκευής και διάθεσής της θα βαρύνει αποκλειστικά τους παραγωγούς ή τους εισαγωγείς. Με αυτόν τον τρόπο, το βάρος μεταφέρεται σε εκείνους που προχωρούν στη μείωση της ποσότητας.

Τα πρόστιμα για παραβάσεις προβλέπονται ιδιαίτερα αυστηρά. Ξεκινούν από 5.000 ευρώ και μπορούν να φτάσουν έως και τα 2.000.000 ευρώ, ενώ προβλέπεται και δημόσια ανακοίνωση της επωνυμίας της επιχείρησης που παραβιάζει τον νόμο.

Παράλληλα, ενεργοποιείται και ο ρόλος των ίδιων των πολιτών στον έλεγχο της αγοράς. Μέσω της νέας εφαρμογής MyKataggelies, οι καταναλωτές μπορούν να υποβάλουν επώνυμες ή ανώνυμες καταγγελίες για φαινόμενα αισχροκέρδειας.

Η εφαρμογή, διαθέσιμη για Android και iOS, επιτρέπει την επισύναψη φωτογραφιών με γεωεντοπισμό και χρονοσήμανση, ώστε να τεκμηριώνεται άμεσα κάθε πιθανή παράβαση. Με αυτόν τον τρόπο, η καταγγελία δεν μένει σε επίπεδο ισχυρισμού, αλλά συνοδεύεται από αποδεικτικά στοιχεία.

Η συγκυρία καθιστά το μέτρο ακόμη πιο κρίσιμο. Η ένταση στη Μέση Ανατολή και οι πιέσεις στις τιμές της ενέργειας αυξάνουν τον κίνδυνο ανατιμήσεων σε βασικά αγαθά. Το οικονομικό επιτελείο εμφανίζεται σε διαρκή επιφυλακή, επιδιώκοντας να αποτρέψει φαινόμενα εκμετάλλευσης της κατάστασης.

Ήδη, σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείο Ανάπτυξης, έχουν πραγματοποιηθεί πάνω από 500 έλεγχοι τις τελευταίες ημέρες, με έμφαση τόσο στα καύσιμα όσο και στα είδη πρώτης ανάγκης.

Η νέα σήμανση φιλοδοξεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά, αλλά και εκπαιδευτικά. Ο καταναλωτής θα γνωρίζει άμεσα αν το προϊόν που κρατά στα χέρια του περιέχει λιγότερο περιεχόμενο σε σχέση με πριν, ακόμη κι αν η τιμή παραμένει αμετάβλητη.

Σε μια περίοδο όπου κάθε ευρώ μετρά, η διαφάνεια στο ράφι γίνεται κρίσιμο ζήτημα εμπιστοσύνης. Το αν το μέτρο θα περιορίσει ουσιαστικά το shrinkflation, θα φανεί στην πράξη – όμως το μήνυμα είναι σαφές: οι «κρυφές» αυξήσεις δεν θα περνούν πλέον απαρατήρητες.