Σεισμός στα σούπερ μάρκετ: Το deal που κανείς σε περίμενε

Το 2026 ξεκινά με ένα deal που ήδη χαρακτηρίζεται σημείο καμπής για τον κλάδο των σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα. Η βορειοελλαδίτικη αλυσίδα Διαμαντής Μασούτης προχωρά στην εξαγορά του 100% της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός, σηματοδοτώντας την πρώτη μεγάλη επιχειρηματική συμφωνία της χρονιάς στο οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων. Η κίνηση αυτή δεν αποτελεί απλώς μια μεμονωμένη εξαγορά, αλλά έρχεται να επιβεβαιώσει ότι η αγορά έχει ωριμάσει και περνά σε φάση έντονης συγκέντρωσης.

Η συμφωνία έχει ήδη πάρει τη μορφή προσυμφώνου και αναμένεται να υποβληθεί προς έγκριση στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, όπως προβλέπεται από το θεσμικό πλαίσιο. Εφόσον δοθεί το «πράσινο φως», η ολοκλήρωσή της τοποθετείται χρονικά μέσα στους επόμενους τρεις μήνες. Με αυτό το βήμα, η Μασούτης ενισχύει αποφασιστικά το αποτύπωμά της στην ελληνική αγορά και συμμετέχει ενεργά στη νέα αναδιαμόρφωση του χάρτη των σούπερ μάρκετ.

Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι το συγκεκριμένο deal θα λειτουργήσει ως καταλύτης για περαιτέρω εξελίξεις μέσα στο έτος. Ήδη γίνεται λόγος για νέες εξαγορές μεσαίων και μικρότερων αλυσίδων, καθώς οι μεγάλες εταιρείες αναζητούν οικονομίες κλίμακας, ισχυρότερη διαπραγματευτική θέση και καλύτερη διαχείριση κόστους σε ένα περιβάλλον έντονου ανταγωνισμού και αυξημένων λειτουργικών δαπανών.

Την εικόνα αυτή έχει περιγράψει επανειλημμένα και ο πρόεδρος της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος, Αριστοτέλης Παντελιάδης, επισημαίνοντας ότι ένα βιώσιμο και αποδοτικό μοντέλο για την Ελλάδα περιλαμβάνει 4 έως 6 μεγάλες αλυσίδες, αντίστοιχα με ό,τι ισχύει σε ώριμες ευρωπαϊκές αγορές. Η εξαγορά Κρητικός από τη Μασούτης φαίνεται να κινείται ακριβώς προς αυτή την κατεύθυνση.

Την ίδια στιγμή, ο κλάδος των σούπερ μάρκετ επιταχύνει τις επενδύσεις του, παρά τις πιέσεις από το ενεργειακό κόστος και την ακρίβεια. Όπως έχει αναφέρει ο γενικός διευθυντής της Ένωσης, Απόστολος Πεταλάς, την περίοδο 2020–2025 οι επενδύσεις ξεπέρασαν τα 2,2 δισ. ευρώ, ενώ στη δεκαετία άγγιξαν συνολικά τα 3,5 δισ. ευρώ. Για τη διετία 2026–2027, οι πέντε μεγαλύτερες αλυσίδες σχεδιάζουν νέα επενδυτικά σχέδια ύψους σχεδόν 1 δισ. ευρώ, δίνοντας έμφαση στην τεχνολογία, την ενεργειακή αναβάθμιση και την εμπειρία του καταναλωτή.

Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη μετάβαση παίζει η εφοδιαστική αλυσίδα. Τα logistics εξελίσσονται σε βασικό πεδίο ανταγωνισμού, με επενδύσεις σε αυτοματοποιημένα κέντρα διανομής, σύγχρονα συστήματα διαχείρισης αποθεμάτων και «έξυπνους» στόλους μεταφοράς. Από την Αττική έως τη Βόρεια Ελλάδα, νέες αποθήκες κατασκευάζονται ή επεκτείνονται, μειώνοντας χρόνους παράδοσης και περιορίζοντας ελλείψεις προϊόντων.

Παράλληλα, το ηλεκτρονικό εμπόριο διατηρείται σε υψηλά επίπεδα μετά την πανδημία, ωθώντας τις αλυσίδες σε αναβάθμιση ψηφιακών υποδομών. Νέες πλατφόρμες online παραγγελιών, εφαρμογές κινητών και συνεργασίες με υπηρεσίες άμεσης διανομής αλλάζουν τον τρόπο που ο καταναλωτής ψωνίζει, ενώ τα «dark stores» κερδίζουν έδαφος στις μεγάλες πόλεις.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη «πράσινη» μετάβαση. Φωτοβολταϊκά στις στέγες, αντικατάσταση ενεργοβόρων ψυγείων, συστήματα ανάκτησης θερμότητας και περιορισμός του ενεργειακού αποτυπώματος αποτελούν πλέον βασικά στοιχεία της στρατηγικής των μεγάλων αλυσίδων.

Παρά τις ανατιμήσεις σε συγκεκριμένες κατηγορίες, ο τζίρος του κλάδου συνεχίζει να κινείται ανοδικά. Το 2025, σύμφωνα με τη NielsenIQ, ο κύκλος εργασιών του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων έφτασε τα 16,2 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 7,1%. Τα φρέσκα προϊόντα ενισχύθηκαν κατά 10,1%, ενώ τα ταχυκίνητα καταναλωτικά προϊόντα κάλυψαν το 75% των συνολικών πωλήσεων.

Την ίδια ώρα, στοιχεία του ΙΕΛΚΑ δείχνουν ότι ο πληθωρισμός στα σούπερ μάρκετ διαμορφώθηκε στο +1,06%, με μειώσεις σε απορρυπαντικά και είδη παντοπωλείου, αλλά αυξήσεις σε σοκολατοειδή, μπισκότα και φρέσκα κρέατα. Οι διεθνείς τιμές κακάο και καφέ, όπως και η μείωση του ζωικού κεφαλαίου, συνεχίζουν να επηρεάζουν τις τελικές τιμές στο ράφι.

Όλα τα παραπάνω συνθέτουν ένα σκηνικό έντονων αλλαγών, με την εξαγορά Κρητικός από τη Μασούτης να λειτουργεί ως η πρώτη, αλλά όχι η τελευταία, μεγάλη κίνηση μιας χρονιάς που αναμένεται να επανακαθορίσει τον κλάδο των σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα.