Συντάξεις: Αναδρομικά έως 7.789 αν έχετε τόση σύνταξη

Μια σημαντική δικαστική εξέλιξη φέρνει στο προσκήνιο επιστροφές χιλιάδων ευρώ για περίπου 20.000 συνταξιούχους χηρείας του Δημοσίου και απόστρατους. Το ανώτατο δημοσιονομικό δικαστήριο της χώρας, το Ελεγκτικό Συνέδριο, έκρινε ότι ο τρόπος με τον οποίο υπολογίστηκαν συγκεκριμένες συντάξεις στο παρελθόν δεν ήταν ορθός, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για αναδρομικές διορθώσεις που σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν έως και τα 7.789 ευρώ.

Στο επίκεντρο βρίσκονται συντάξεις χηρείας που εκδόθηκαν από τις 13 Μαΐου 2016 έως και τις 30 Απριλίου 2019. Το δικαστήριο αποφάνθηκε ότι το ποσοστό 50% που λάμβαναν οι επιζώντες σύζυγοι έπρεπε να υπολογίζεται επί της αρχικής σύνταξης του θανόντος και όχι επί ποσού που είχε προηγουμένως μειωθεί μέσω επανυπολογισμού.

Στην πράξη, πολλοί δικαιούχοι έπαιρναν το μισό μιας ήδη «κουρεμένης» σύνταξης, γεγονός που οδήγησε σε αισθητά χαμηλότερα ποσά από εκείνα που προέκυπταν αν εφαρμοζόταν διαφορετική βάση υπολογισμού. Οι διαφορές που δημιουργήθηκαν όλα αυτά τα χρόνια μεταφράζονται τώρα σε σημαντικά αναδρομικά ποσά.

Ο ΕΦΚΑ έχει ήδη ξεκαθαρίσει ότι θα συμμορφωθεί με τη δικαστική απόφαση, αναγνωρίζοντας την υποχρέωση καταβολής των διαφορών. Οι επιστροφές αφορούν αποκλειστικά θανάτους που σημειώθηκαν από την έναρξη ισχύος του Νόμος 4387/2016 έως την ψήφιση του Νόμος 4611/2019.

Αξίζει να σημειωθεί ότι με τον μεταγενέστερο νόμο το ποσοστό της σύνταξης χηρείας αυξήθηκε από 50% σε 70%, χωρίς όμως να δοθεί αναδρομική ισχύς. Έτσι, το επίμαχο διάστημα παραμένει εκείνο στο οποίο εφαρμόστηκε ο αρχικός τρόπος υπολογισμού, που τώρα κρίνεται λανθασμένος για συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο έπαιξαν οι προσφυγές χηρών αποστράτων, οι οποίες διεκδίκησαν δικαστικά τα ποσά που θεωρούσαν ότι δικαιούνταν. Οι αποφάσεις που εκδόθηκαν υπέρ τους δημιουργούν πλέον ένα ευρύτερο δεδικασμένο, το οποίο οδηγεί σε πληρωμές και σε όσους βρίσκονται στην ίδια κατηγορία.

Παράλληλα, προετοιμάζεται νέος γύρος πληρωμών που αφορά περίπου 37.000 συνταξιούχους. Τα ποσά αυτά προκύπτουν από εκκρεμείς επανυπολογισμούς κύριων συντάξεων, αλλά και από διορθώσεις λαθών σε επικουρικές παροχές που διαπιστώθηκαν εκ των υστέρων.

Τα συγκεκριμένα αναδρομικά καλύπτουν χρονικό διάστημα από την 1η Ιανουαρίου 2019 έως και τον μήνα διόρθωσης των συντάξεων. Σε περιπτώσεις με μεγάλες αποκλίσεις ή πολυετή αναδρομική ισχύ, τα ποσά μπορεί να αγγίξουν ακόμη και τις 10.000 ευρώ.

Δικαιούχοι είναι και όσοι είχαν υποστεί εσφαλμένο επανυπολογισμό, επειδή δεν είχαν ληφθεί υπόψη πλήρη στοιχεία, όπως ο πραγματικός χρόνος ασφάλισης ή οι συντάξιμες αποδοχές. Οι υπηρεσίες εκτιμούν ότι ο κύκλος αυτών των πληρωμών θα έχει ολοκληρωθεί έως τις γιορτές του Πάσχα.

Την ίδια στιγμή, περίπου 370.000 συνταξιούχοι που είχαν προσφύγει στη Δικαιοσύνη συνεχίζουν να αναμένουν αναδρομικά έως 4.000 ευρώ για το 11μηνο από 11 Ιουνίου 2015 έως 12 Μαΐου 2016. Τα ποσά σχετίζονται με περικοπές σε κύριες και επικουρικές συντάξεις, καθώς και με καταργημένα δώρα.

Οι καθυστερήσεις παραμένουν σημαντικές, ωστόσο σε πολλές περιπτώσεις τα δικαστήρια δικαιώνουν τους προσφεύγοντες και ο ασφαλιστικός φορέας δεν προχωρά σε εφέσεις. Όσοι δικαιώνονται λαμβάνουν και τόκους που μπορεί να φτάσουν ή και να ξεπεράσουν τα 1.000 ευρώ, ανάλογα με το ύψος της οφειλής και τη διάρκεια της εκκρεμότητας.

Εκτός διεκδικήσεων έχουν μείνει οριστικά όσοι δεν κατέθεσαν αγωγές. Για αυτούς δεν προβλέπεται αυτόματη επιστροφή, γεγονός που δημιουργεί μια ξεκάθαρη διαχωριστική γραμμή μεταξύ όσων προσέφυγαν και όσων δεν κινήθηκαν νομικά.

Επιπλέον, περίπου 5.500 απόστρατοι των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας που λαμβάνουν ειδικές συντάξεις παθόντων εν υπηρεσία αναμένεται να δουν αυξήσεις της τάξης των 118 έως 120 ευρώ μηνιαίως. Οι συγκεκριμένες κατηγορίες εντάσσονται σε ειδικό καθεστώς και οι διορθώσεις αφορούν τον τρόπο υπολογισμού των παροχών τους.

Στο πεδίο της απασχόλησης, η ΔΥΠΑ ενεργοποιεί νέο πρόγραμμα κατάρτισης με τίτλο «Προγράμματα αναβάθμισης δεξιοτήτων και επανακατάρτισης σε κλάδους υψηλής ζήτησης με έμφαση σε δεξιότητες ψηφιακές, πράσινες και οικονομικού εγγραμματισμού». Οι αιτήσεις υποβάλλονται μέσω της πλατφόρμας gov.gr.

Το πρόγραμμα αφορά έως 114.384 εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα και περιλαμβάνει 150 ώρες κατάρτισης, κυρίως μέσω ασύγχρονης τηλεεκπαίδευσης. Μετά την ολοκλήρωση, οι συμμετέχοντες θα εξεταστούν από ανεξάρτητους φορείς πιστοποίησης.

Όσοι περάσουν επιτυχώς τη διαδικασία θα λάβουν εκπαιδευτικό επίδομα έως 750 ευρώ μεικτά. Η δράση στοχεύει στην ενίσχυση δεξιοτήτων που θεωρούνται κρίσιμες για τη σύγχρονη αγορά εργασίας, με έμφαση στην ψηφιακή και πράσινη μετάβαση.