Συντάξεις: Νέα απόφαση – Αναδρομικά έως 7.789 ευρώ – Ποιους αφορά

Μια σημαντική εξέλιξη ανοίγει τον δρόμο για την καταβολή αναδρομικών ποσών που φτάνουν έως και τα 7.789 ευρώ σε περίπου 20.000 συνταξιούχους. Πρόκειται κυρίως για συντάξεις χηρείας του Δημοσίου αλλά και για περιπτώσεις αποστράτων, όπου εντοπίστηκαν λανθασμένοι υπολογισμοί στα ποσά που καταβλήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια.

Η αφετηρία των εξελίξεων βρίσκεται σε απόφαση του Ελεγκτικό Συνέδριο, η οποία έκρινε ότι ο τρόπος υπολογισμού συγκεκριμένων συντάξεων δεν ήταν σύμφωνος με το ισχύον νομικό πλαίσιο. Η κρίση αυτή δημιουργεί πλέον υποχρέωση συμμόρφωσης από τον ΕΦΚΑ, με αποτέλεσμα να δρομολογούνται διορθώσεις και επιστροφές χρημάτων.

Το ζήτημα αφορά συντάξεις χηρείας που απονεμήθηκαν στο διάστημα από 13 Μαΐου 2016 έως 30 Απριλίου 2019, δηλαδή μετά την εφαρμογή του Νόμος 4387/2016. Εκείνη την περίοδο, οι επιζώντες σύζυγοι λάμβαναν το 50% της σύνταξης του θανόντος, όμως το ποσοστό αυτό υπολογιζόταν επί ενός ήδη μειωμένου ποσού, μετά από επανυπολογισμό.

Στην πράξη, αυτό σήμαινε ότι οι δικαιούχοι εισέπρατταν το 50% μιας χαμηλότερης βάσης, αντί για το 50% της αρχικής σύνταξης που λάμβανε ο θανών. Η διαφορά αυτή, σωρευτικά για αρκετά έτη, δημιουργεί σήμερα ποσά που αγγίζουν ή και ξεπερνούν τις 7.800 ευρώ ανά περίπτωση.

Ο ΕΦΚΑ έχει αναγνωρίσει ότι θα εφαρμόσει την απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Ήδη προχωρούν διαδικασίες επανεξέτασης φακέλων, ώστε να υπολογιστεί η διαφορά ανάμεσα σε όσα καταβλήθηκαν και σε όσα θα έπρεπε να είχαν δοθεί εξαρχής. Οι επιστροφές αφορούν αποκλειστικά θανάτους που σημειώθηκαν από την έναρξη ισχύος του Νόμου 4387/2016 έως την ψήφιση του Νόμος 4611/2019.

Με τον Νόμο 4611/2019, το ποσοστό της σύνταξης χηρείας αυξήθηκε από 50% σε 70%, ωστόσο η αλλαγή αυτή δεν είχε αναδρομική εφαρμογή. Έτσι, το επίμαχο διάστημα παραμένει εκείνο που γεννά τις οικονομικές αξιώσεις για χιλιάδες δικαιούχους.

Παράλληλα, δρομολογείται νέος γύρος πληρωμών για περίπου 37.000 συνταξιούχους, οι οποίοι αναμένουν ποσά από εκκρεμείς επανυπολογισμούς κύριων συντάξεων και διορθώσεις σε επικουρικές. Τα αναδρομικά αυτά καλύπτουν χρονικό διάστημα από 1η Ιανουαρίου 2019 έως και τον μήνα οριστικής διόρθωσης των ποσών.

Σε περιπτώσεις με μεγάλες αποκλίσεις ή πολυετή αναδρομική ισχύ, τα ποσά ενδέχεται να αγγίξουν ακόμη και τις 10.000 ευρώ. Πρόκειται κυρίως για λάθη που σχετίζονται με ελλιπή στοιχεία στον αρχικό υπολογισμό, όπως ο πραγματικός χρόνος ασφάλισης ή οι συντάξιμες αποδοχές που δεν είχαν ληφθεί υπόψη.

Ο σχεδιασμός των υπηρεσιών προβλέπει ότι σημαντικό μέρος των πληρωμών θα έχει ολοκληρωθεί έως τις γιορτές του Πάσχα. Ωστόσο, η ταχύτητα εκκαθάρισης εξαρτάται από τον όγκο των φακέλων και τη διασταύρωση των στοιχείων.

Την ίδια στιγμή, εκκρεμεί η καταβολή αναδρομικών έως 4.000 ευρώ για το 11μηνο από 11 Ιουνίου 2015 έως 12 Μαΐου 2016. Περίπου 370.000 συνταξιούχοι που προσέφυγαν δικαστικά και δικαιώνονται σε πρώτο βαθμό περιμένουν τις επιστροφές, οι οποίες σχετίζονται με περικοπές σε κύριες και επικουρικές συντάξεις, καθώς και στα δώρα.

Οι αποφάσεις στηρίζονται και σε κρίσεις της Ολομέλειας του Συμβούλιο της Επικρατείας του 2020. Σημαντικό είναι ότι σε πολλές περιπτώσεις ο ΕΦΚΑ δεν ασκεί έφεση, επιταχύνοντας έτσι τη διαδικασία πληρωμής. Όσοι είχαν καταθέσει αγωγές λαμβάνουν και τόκους, οι οποίοι σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούν τα 1.000 ευρώ.

Αντίθετα, όσοι δεν προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη μένουν οριστικά εκτός διεκδικήσεων για το συγκεκριμένο διάστημα. Η διαφορά αυτή δημιουργεί έντονο προβληματισμό σε μερίδα συνταξιούχων που δεν είχαν κινηθεί νομικά εγκαίρως.

Επιπλέον, αναμένονται αυξήσεις για περίπου 5.500 απόστρατους των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας που λαμβάνουν ειδικές συντάξεις παθόντων εν υπηρεσία. Η μηνιαία ενίσχυση υπολογίζεται στα 118 έως 120 ευρώ, βελτιώνοντας ουσιαστικά το τελικό καταβαλλόμενο ποσό.