Τι είναι το «Market pass 2026», πώς εξαργυρώνεται, σε ποιους θα δοθεί

Το νέο πλαίσιο στήριξης που έχει γίνει γνωστό ως Market Pass για το 2026 αποτελεί μια ανανεωμένη μορφή κοινωνικής ενίσχυσης με στόχο την αντιμετώπιση της ακραίας φτώχειας στην Ελλάδα. Σε αντίθεση με τα οριζόντια μέτρα που είχαν εφαρμοστεί στο παρελθόν, το συγκεκριμένο πρόγραμμα δίνει έμφαση στη στοχευμένη βοήθεια προς τα νοικοκυριά που βρίσκονται σε πραγματική οικονομική ανάγκη.

Η υλοποίηση του μέτρου θα πραγματοποιηθεί μέσω του ΟΠΕΚΑ και εντάσσεται στο ευρύτερο πρόγραμμα Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή 2021-2027, το οποίο χρηματοδοτεί δράσεις κοινωνικής προστασίας και στήριξης των πιο ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.

Η φιλοσοφία του προγράμματος βασίζεται στη χορήγηση συγκεκριμένης οικονομικής ενίσχυσης για την κάλυψη βασικών διατροφικών αναγκών. Αντί για απευθείας καταβολή χρημάτων στους δικαιούχους, η στήριξη παρέχεται μέσω ηλεκτρονικών κουπονιών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για αγορές τροφίμων και βασικών ειδών πρώτης ανάγκης.

Η επιλογή των δικαιούχων γίνεται με αυστηρά κοινωνικά και οικονομικά κριτήρια, ώστε να διασφαλιστεί ότι η βοήθεια φτάνει σε όσους έχουν πραγματικά ανάγκη. Πρώτη κατηγορία ωφελουμένων είναι όσοι λαμβάνουν το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα.

Για τους συγκεκριμένους δικαιούχους, η ένταξη στο πρόγραμμα θα πραγματοποιείται αυτόματα, χωρίς να απαιτείται νέα αίτηση ή πρόσθετη γραφειοκρατική διαδικασία. Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκεται να διευκολυνθούν τα νοικοκυριά που ήδη λαμβάνουν κοινωνική στήριξη.

Στο πρόγραμμα μπορούν επίσης να ενταχθούν άτομα και οικογένειες που βρίσκονται σε κατάσταση οικονομικής ένδειας, ακόμη κι αν δεν λαμβάνουν ήδη κάποιο επίδομα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η οικονομική δυσχέρεια θα πρέπει να πιστοποιείται από τις κοινωνικές υπηρεσίες των δήμων ή από τα τοπικά Κέντρα Κοινότητας.

Επιπλέον, στο πλαίσιο της κοινωνικής προστασίας προβλέπεται να ενισχυθούν και άλλες ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού. Σε αυτές περιλαμβάνονται άνεργοι, άστεγοι αλλά και οικογένειες με παιδιά που αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα και δυσκολεύονται να καλύψουν βασικές ανάγκες διαβίωσης.

Η οικονομική ενίσχυση του Market Pass θα παρέχεται μέσω ηλεκτρονικών vouchers συγκεκριμένης αξίας. Τα κουπόνια αυτά θα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την αγορά τροφίμων και βασικών ειδών πρώτης ανάγκης, όπως προϊόντα διατροφής και καθημερινής κατανάλωσης.

Η χρήση τους θα είναι περιορισμένη μόνο σε επιχειρήσεις που συμμετέχουν επίσημα στο πρόγραμμα. Πρόκειται κυρίως για σούπερ μάρκετ, παντοπωλεία και άλλα καταστήματα λιανικής πώλησης που έχουν ενταχθεί στο σύστημα και συνεργάζονται με τις αρμόδιες αρχές.

Κάθε ηλεκτρονικό κουπόνι θα έχει συγκεκριμένη διάρκεια ισχύος, η οποία προβλέπεται να φτάνει έως και τους έξι μήνες. Μετά τη λήξη του χρονικού αυτού διαστήματος, υπάρχει δυνατότητα ανανέωσης ή επαναφόρτισης της ενίσχυσης, εφόσον ο δικαιούχος εξακολουθεί να πληροί τα εισοδηματικά και κοινωνικά κριτήρια.

Το πρόγραμμα αναμένεται να υλοποιείται σε κύκλους ανά εξάμηνο, επιτρέποντας την περιοδική αξιολόγηση των δικαιούχων. Με αυτόν τον τρόπο οι αρμόδιες αρχές θα μπορούν να ελέγχουν αν οι ωφελούμενοι συνεχίζουν να βρίσκονται σε ανάγκη ή αν έχουν βελτιώσει την οικονομική τους κατάσταση.

Ο συνολικός προϋπολογισμός της δράσης εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 400 εκατομμύρια ευρώ. Η χρηματοδότηση προέρχεται κυρίως από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο Plus, το οποίο υποστηρίζει προγράμματα κοινωνικής συνοχής και αντιμετώπισης της φτώχειας σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο ΟΠΕΚΑ αναμένεται να εκδώσει το επόμενο διάστημα αναλυτικό οδηγό εφαρμογής του προγράμματος, όπου θα περιγράφονται όλες οι λεπτομέρειες για τη διαδικασία ένταξης και τη χρήση των vouchers.

Για όσους δεν ενταχθούν αυτόματα στο πρόγραμμα, η διαδικασία θα πραγματοποιείται μέσω των αρμόδιων κοινωνικών υπηρεσιών των δήμων. Οι υπηρεσίες αυτές θα έχουν τη δυνατότητα να καταχωρούν τους δικαιούχους στο πληροφοριακό σύστημα, αφού πρώτα επιβεβαιώσουν ότι πληρούν τα απαραίτητα κριτήρια.

Με το νέο αυτό μοντέλο στήριξης, το κράτος επιχειρεί να κατευθύνει τους διαθέσιμους πόρους με πιο στοχευμένο τρόπο προς τα νοικοκυριά που βρίσκονται σε μεγαλύτερη ανάγκη, ενισχύοντας την κοινωνική προστασία σε μια περίοδο αυξημένου κόστους ζωής.