Τράπεζες: Ανατροπή στους λογαριασμούς – Πώς αλλάζουν οι χρεώσεις

Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των απλών καταθετικών λογαριασμών φέρνουν οι ελληνικές τράπεζες, μεταβάλλοντας σταδιακά ένα καθεστώς που ίσχυε επί δεκαετίες. Στο επίκεντρο βρίσκεται η προσπάθεια περιορισμού των επιμέρους χρεώσεων στις καθημερινές συναλλαγές, μέσω της καθιέρωσης χαμηλής μηνιαίας συνδρομής που «ξεκλειδώνει» δωρεάν υπηρεσίες.

Η πιο πρόσφατη εξέλιξη έρχεται από την Alpha Bank, η οποία ακολουθεί το μοντέλο που έχουν ήδη εφαρμόσει η Eurobank και η Εθνική Τράπεζα. Στόχος είναι η αυτόματη αναβάθμιση των βασικών λογαριασμών σε λογαριασμούς προνομίων, με χαμηλή μηνιαία χρέωση αλλά με ουσιαστικά οφέλη για τον πελάτη.

Σύμφωνα με τραπεζικές πηγές, η Alpha Bank προχωρά στην ένταξη των καταθετών της στο πρόγραμμα MyAlpha Benefit Base, με μηνιαίο κόστος 0,80 ευρώ. Το πακέτο αυτό περιλαμβάνει δωρεάν εμβάσματα, πληρωμές λογαριασμών, καθώς και εκδόσεις και επανεκδόσεις καρτών, καταργώντας τις μικρές αλλά συχνές προμήθειες που επιβάρυναν τις καθημερινές συναλλαγές.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι η αναβάθμιση γίνεται αυτόματα, χωρίς να απαιτείται κάποια ενέργεια από τον πελάτη. Ωστόσο, δίνεται η δυνατότητα εξαίρεσης από το πρόγραμμα (opt-out) οποιαδήποτε στιγμή μέσω e-banking, για όσους δεν επιθυμούν τη συνδρομή. Οι νέοι πελάτες ενημερώνονται ήδη κατά το άνοιγμα λογαριασμού, ενώ η ενημέρωση των υφιστάμενων προχωρά σταδιακά.

Παρόμοια στρατηγική ακολούθησε πρώτη η Eurobank, η οποία από τον Αύγουστο του 2024 μετέτρεψε τους απλούς λογαριασμούς σε My Blue Advantage, με συνδρομή 0,60 ευρώ ή μηδενική χρέωση για όσους τη χρησιμοποιούν ως κύρια τράπεζα. Αντίστοιχα, η Εθνική Τράπεζα αναβάθμισε τους λογαριασμούς ταμιευτηρίου σε Λογαριασμούς Προνομίων, με μηνιαίο κόστος 0,80 ευρώ.

Αντίθετα, άλλες τράπεζες, όπως η Τράπεζα Πειραιώς, η CrediaBank και η Optima Bank, δεν έχουν προχωρήσει σε αυτόματες μετατροπές, διατηρώντας δωρεάν βασικές υπηρεσίες και προσφέροντας προαιρετικά συνδρομητικά πακέτα.

Οι αλλαγές αυτές δεν πέρασαν χωρίς αντιδράσεις. Η ΕΚΠΟΙΖΩ έχει καταγγείλει τις πρακτικές αυτόματης αναβάθμισης, χαρακτηρίζοντάς τες αδιαφανείς και καταχρηστικές, επικαλούμενη απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως υποστηρίζει, οι μεταβολές στους όρους λογαριασμών γίνονται χωρίς ρητή συγκατάθεση των πελατών, γεγονός που εγείρει ζητήματα προστασίας καταναλωτή.

Στο παρασκήνιο των εξελίξεων βρίσκεται και η δομή των ελληνικών καταθέσεων. Σύμφωνα με στοιχεία του ΤΕΚΕ, πάνω από επτά στους δέκα καταθέτες διατηρούν υπόλοιπο κάτω των 1.000 ευρώ, ενώ πολλοί λογαριασμοί παραμένουν ανενεργοί. Μετά τις κυβερνητικές παρεμβάσεις που περιόρισαν τις λεγόμενες «λαϊκές» προμήθειες, η μετατροπή αυτών των λογαριασμών σε συνδρομητικούς ενδέχεται να οδηγήσει ακόμη και σε μαζικά κλεισίματα ανενεργών λογαριασμών.

Ταυτόχρονα, τα τελευταία δύο χρόνια οι συστημικές τράπεζες έχουν επενδύσει έντονα στα συνδρομητικά πακέτα. Η Eurobank διαθέτει τη σειρά My Advantage (Blue, Silver, Gold, Platinum) με κόστος από 0,60 έως 10 ευρώ. Η Πειραιώς προσφέρει τα πακέτα Basic, Plus και Premium με συνδρομές 2, 3,50 και 5 ευρώ αντίστοιχα. Η Εθνική Τράπεζα διαθέτει τους λογαριασμούς Value, e-Value και Value Plus, ενώ η Alpha Bank επεκτείνει τη σειρά MyAlpha Benefit με βαθμίδες Base, Advanced και Unlimited.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η πρακτική αυτή δεν είναι πρωτοφανής. Στις περισσότερες χώρες της ευρωζώνης, η διατήρηση λογαριασμού συνοδεύεται από μικρή μηνιαία χρέωση, η οποία όμως αντισταθμίζεται από υψηλότερα επιτόκια καταθέσεων. Στην Ελλάδα, το μέσο επιτόκιο ταμιευτηρίου παραμένει ιδιαίτερα χαμηλό, περίπου στο 0,03%, όταν στην ευρωζώνη κινείται κοντά στο 0,25%.

Για το 2026, οι τράπεζες βάζουν τρεις βασικούς στόχους. Πρώτον, την ενίσχυση των επιχειρηματικών δανείων, με έμφαση σε έργα ενέργειας, υποδομών και ψηφιακής ανάπτυξης. Δεύτερον, την περαιτέρω άνοδο των στεγαστικών δανείων, με αιχμή το πρόγραμμα «Σπίτι Μου ΙΙ», το οποίο έδωσε ώθηση στις εκταμιεύσεις. Και τρίτον, την αύξηση των εσόδων από προμήθειες μέσω ασφαλιστικών και επενδυτικών προϊόντων, ώστε να αντισταθμιστεί το περιβάλλον χαμηλών επιτοκίων.