Χαρτζιλίκι μέσω IRIS: Τι πρέπει να κάνουν γονείς και παιδιά για να γλιτώσουν φόρους

Η καθημερινότητα χιλιάδων οικογενειών έχει αλλάξει, καθώς το παραδοσιακό χαρτζιλίκι αντικαθίσταται ολοένα και περισσότερο από άμεσες ψηφιακές μεταφορές χρημάτων. Η ευκολία του IRIS κάνει τη διαδικασία γρήγορη και απλή, όμως κρύβει φορολογικές παγίδες για όσους δεν γνωρίζουν τι προβλέπεται από τη νομοθεσία. Γονείς και παιδιά καλούνται πλέον να είναι προσεκτικοί, καθώς ακόμη και ένα φαινομενικά αθώο ποσό μπορεί να θεωρηθεί δωρεά και να ελεγχθεί φορολογικά.

Σύμφωνα με ειδικούς στην οικονομία, κάθε μεταφορά χρημάτων από γονέα προς παιδί μέσω IRIS δεν αντιμετωπίζεται αυτόματα ως «χαρτζιλίκι». Αν δεν ακολουθηθεί η σωστή διαδικασία, το ποσό μπορεί να θεωρηθεί αδήλωτη δωρεά. Για να αποφευχθεί οποιαδήποτε επιβάρυνση, οι γονείς οφείλουν να δηλώσουν τη μεταφορά ως δωρεά στην ψηφιακή πλατφόρμα myProperty, εντός έξι μηνών από την ημερομηνία της συναλλαγής.

Η διαδικασία δεν ολοκληρώνεται μόνο με την κίνηση του γονέα. Το παιδί, από την πλευρά του, πρέπει να υποβάλει υπεύθυνη δήλωση αποδοχής της δωρεάς. Μόνο έτσι η συναλλαγή θεωρείται πλήρως νόμιμη και δεν ενεργοποιείται φορολογικός έλεγχος. Η υποχρέωση αυτή ισχύει για κάθε μεταφορά χρημάτων μεταξύ συγγενών, ανεξάρτητα από το ύψος του ποσού, όταν γίνεται μέσω ψηφιακών υπηρεσιών.

Η αυξημένη προσοχή δεν είναι τυχαία. Η χρήση του IRIS έχει εκτοξευθεί τα τελευταία χρόνια, μετατρέποντας τις άμεσες πληρωμές σε καθημερινή συνήθεια. Τα στοιχεία της ΔΙΑΣ ΑΕ δείχνουν ότι οι συναλλαγές αυξήθηκαν από μόλις 1,6 εκατομμύρια το 2020 σε πάνω από 57 εκατομμύρια το 2024, με ρυθμούς ανόδου που σε ορισμένες χρονιές ξεπέρασαν το 150%. Σήμερα, επτά στις δέκα άμεσες πληρωμές στην Ελλάδα περνούν από το IRIS.

Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η ανάπτυξη των συναλλαγών από άτομο σε άτομο (P2P), που αποτελούν τη βάση του «ψηφιακού χαρτζιλικιού». Οι χρήστες αυτής της υπηρεσίας ξεπερνούν τα 4,25 εκατομμύρια, ενώ η αύξηση σε σχέση με το 2020 είναι πολλαπλάσια. Παράλληλα, η χρήση του IRIS επεκτείνεται δυναμικά και στο εμπόριο, με δεκάδες χιλιάδες ηλεκτρονικά καταστήματα και περισσότερα από ένα εκατομμύριο POS να το υποστηρίζουν.

Η ευκολία, όμως, δεν αναιρεί τις υποχρεώσεις. Οι φορολογικές αρχές παρακολουθούν πλέον πιο στενά τις ψηφιακές ροές χρήματος, καθώς αφήνουν ηλεκτρονικό αποτύπωμα. Αυτό σημαίνει ότι οι γονείς πρέπει να αντιμετωπίζουν το IRIS όχι μόνο ως εργαλείο καθημερινής διευκόλυνσης, αλλά και ως μια συναλλαγή που υπάγεται σε κανόνες. Με λίγα απλά βήματα, η διαδικασία μπορεί να γίνει απολύτως ασφαλής, αποφεύγοντας πρόστιμα και περιττό άγχος.