Άνοια: Η τροφή που επιβαρύνει περισσότερο τον εγκέφαλο και καλό είναι να αποφεύγετε

Η άνοια αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις δημόσιας υγείας παγκοσμίως, καθώς περισσότερα από 55 εκατομμύρια άτομα ζουν σήμερα με κάποια μορφή της. Παρότι η ηλικία και η γενετική προδιάθεση παραμένουν καθοριστικοί παράγοντες, οι επιστήμονες συμφωνούν όλο και περισσότερο ότι ο τρόπος ζωής –και ειδικά η διατροφή– μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά την πορεία της γνωστικής υγείας.

Αν και δεν μπορούμε να αλλάξουμε το πέρασμα του χρόνου, μπορούμε να επηρεάσουμε το καθημερινό μας πιάτο. Έρευνες δείχνουν ότι συγκεκριμένες διατροφικές επιλογές είτε προστατεύουν είτε επιβαρύνουν τον εγκέφαλο, με μία κατηγορία τροφίμων να ξεχωρίζει αρνητικά περισσότερο από κάθε άλλη: τα γλυκά και γενικότερα η πρόσθετη ζάχαρη.

«Τα ζαχαρωτά και οι καραμέλες δεν είναι φίλοι του εγκεφάλου», επισημαίνει η Maggie Moon, διαιτολόγος και συγγραφέας του βιβλίου The MIND Diet**. Όπως εξηγεί, μελέτες έχουν δείξει ότι η υπερβολική κατανάλωση πρόσθετης ζάχαρης μπορεί να υπερδιπλασιάσει τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας, κυρίως μέσω της επίδρασής της στα επίπεδα σακχάρου και ινσουλίνης στο αίμα.

Στην κατηγορία αυτή δεν ανήκουν μόνο οι καραμέλες, αλλά και τα αρτοσκευάσματα, τα ζαχαρούχα ροφήματα καφέ και τα αναψυκτικά. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η χρόνια υπερφόρτωση του οργανισμού με ζάχαρη σχετίζεται με την αντίσταση στην ινσουλίνη, μια κατάσταση που μπορεί να επηρεάσει και τον εγκέφαλο, διαταράσσοντας τη μνήμη και τη γνωστική λειτουργία.

Φυσικά, η πλήρης αποχή δεν είναι ρεαλιστικός στόχος. Το κλειδί βρίσκεται στο μέτρο και στη συνολική ποιότητα της διατροφής. Ωστόσο, όπως τονίζει η Laura M. Ali, συγγραφέας του MIND Diet for Two**, μια δίαιτα που είναι σταθερά πλούσια σε ραφιναρισμένη ζάχαρη μπορεί να έχει μακροπρόθεσμες συνέπειες για τον εγκέφαλο.

«Αν και δεν είναι κακό να τρώμε μια στο τόσο ζάχαρη, η έρευνα έχει βρει ότι μια δίαιτα που είναι σταθερά υψηλή σε ραφιναρισμένη ζάχαρη μπορεί να αυξήσει τη συσσώρευση πλάκας αμυλοειδούς στον εγκέφαλο», σημειώνει. Η συγκεκριμένη πλάκα παρεμβαίνει στην επικοινωνία των εγκεφαλικών κυττάρων και παρατηρείται σε μεγαλύτερο βαθμό σε άτομα με νόσο Αλτσχάιμερ.

Ενδεικτικό είναι ότι μελέτες έχουν δείξει πως κάθε 10 γραμμάρια ζάχαρης την ημέρα –ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου σε 2,5 κουταλάκια του γλυκού ή 8 καραμέλες– συνδέονται με αύξηση 1,3% έως 1,4% στον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Στις περιπτώσεις υψηλής ημερήσιας πρόσληψης, ο κίνδυνος φαίνεται να αυξάνεται έως και 19%.

Το συμπέρασμα των ειδικών είναι σαφές: η ζάχαρη δεν είναι ο μοναδικός εχθρός του εγκεφάλου, αλλά αποτελεί έναν από τους πιο ύπουλους. Μια διατροφή πλούσια σε λαχανικά, φρούτα, καλής ποιότητας λιπαρά και ανεπεξέργαστες τροφές μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά, μειώνοντας τον κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης στο πέρασμα των χρόνων.