ΣΟΚ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ: Οι 4 καθημερινές τροφές που «κουβαλούν» μικροπλαστικά

Τα μικροπλαστικά δεν αποτελούν πλέον ένα μακρινό περιβαλλοντικό πρόβλημα που αφορά μόνο τους ωκεανούς ή τα απορρίμματα. Σύμφωνα με σύγχρονες μελέτες, έχουν εισχωρήσει στην τροφική αλυσίδα και, κατ’ επέκταση, στη δική μας καθημερινή διατροφή.

Πρόκειται για απειροελάχιστα θραύσματα πλαστικού που δημιουργούνται από τη διάσπαση μεγαλύτερων αντικειμένων ή από βιομηχανικές διεργασίες. Έχουν εντοπιστεί σε νερό, αέρα, θαλάσσια ζωή και – όπως δείχνουν τα δεδομένα – ακόμη και σε τρόφιμα που θεωρούμε ασφαλή και συνηθισμένα.

Η συζήτηση γύρω από τα πλαστικά επικεντρώνεται συχνά στα μπουκάλια νερού και στα προϊόντα μίας χρήσης. Ωστόσο, λιγότερη προσοχή δίνεται στο γεγονός ότι η έκθεση μπορεί να προκύπτει και μέσα από το καθημερινό μας μενού.

Δημοσίευμα της Washington Post, βασισμένο σε ανάλυση της γαστρεντερολόγου Δρ. Trisha Pasricha από το Beth Israel Deaconess Medical Center και την Ιατρική Σχολή του Harvard University, αναδεικνύει τέσσερις ιδιαίτερα δημοφιλείς τροφές που φαίνεται να σχετίζονται με αυξημένη παρουσία μικροπλαστικών.

Παρακάτω παρουσιάζονται αναλυτικά.

Οι συσκευασίες τσαγιού από νάιλον ή άλλα συνθετικά πολυμερή βρίσκονται στο επίκεντρο των ερευνών. Αν και το τσάι θεωρείται υγιεινή επιλογή, ορισμένα εμπορικά φακελάκια δεν είναι χάρτινα αλλά κατασκευασμένα από πλαστικά υλικά.

Όταν αυτά βυθίζονται σε καυτό νερό, ενδέχεται να απελευθερώνουν τεράστιο αριθμό μικροσκοπικών σωματιδίων. Εργαστηριακές μελέτες έχουν δείξει ότι ένα μόνο σακουλάκι μπορεί να απελευθερώσει εκατομμύρια ή και δισεκατομμύρια μικροπλαστικά και νανοπλαστικά σωματίδια μέσα στο ρόφημα.

Το στιγμιαίο ρύζι αποτελεί επίσης πηγή προβληματισμού. Η ευκολία προετοιμασίας του το έχει καταστήσει ιδιαίτερα δημοφιλές, ωστόσο έρευνα του 2021 έδειξε ότι μπορεί να περιέχει έως και τέσσερις φορές περισσότερα μικροπλαστικά σε σύγκριση με το ωμό ρύζι.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η αυξημένη επεξεργασία, η συσκευασία και η μεταφορά ενδέχεται να συμβάλλουν στην επιβάρυνση. Το σχολαστικό πλύσιμο πριν από το μαγείρεμα φαίνεται να μειώνει το φορτίο έως και 40%, χωρίς όμως να το εξαλείφει πλήρως.

Τα πανέ και προτηγανισμένα προϊόντα, όπως κοτομπουκιές και έτοιμες γαρίδες, συγκαταλέγονται επίσης στις κατηγορίες με υψηλές συγκεντρώσεις. Όσο περισσότερα στάδια επεξεργασίας περνά ένα τρόφιμο, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα επαφής με πλαστικά υλικά.

Μελέτες έχουν καταγράψει δεκάδες ή και εκατοντάδες μικροσκοπικά σωματίδια ανά μερίδα σε τέτοια προϊόντα. Σε σύγκριση με φρέσκες, λιγότερο επεξεργασμένες επιλογές πρωτεΐνης, τα επίπεδα εμφανίζονται αισθητά υψηλότερα.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το ροζ αλάτι Ιμαλαΐων. Αν και προβάλλεται ως πιο «φυσική» επιλογή, ορισμένες αναλύσεις έδειξαν ότι μπορεί να περιέχει σημαντικό αριθμό μικροπλαστικών.

Σε σχετική έρευνα, εντοπίστηκαν περισσότερα από 170 σωματίδια ανά κιλό προϊόντος, ποσοστό που ήταν από τα υψηλότερα μεταξύ των δειγμάτων άλατος που εξετάστηκαν. Παρόμοια ευρήματα καταγράφηκαν και σε άλλα χερσαία άλατα.

Το ερώτημα που προκύπτει είναι κατά πόσο πρέπει να ανησυχούμε. Η επιστημονική κοινότητα συνεχίζει να μελετά τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις των μικροπλαστικών στον ανθρώπινο οργανισμό. Αν και έχουν ήδη εντοπιστεί σε ιστούς του σώματος, οι συνέπειες για την υγεία δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως.

Πολλοί ειδικοί συμφωνούν, ωστόσο, ότι ο περιορισμός της έκθεσης αποτελεί μια συνετή προσέγγιση. Η επιλογή λιγότερο επεξεργασμένων τροφίμων, η αποφυγή περιττής πλαστικής συσκευασίας και η χρήση φυσικών υλικών στην κουζίνα μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά.

Το βέβαιο είναι ότι τα μικροπλαστικά δεν βρίσκονται μόνο στο περιβάλλον γύρω μας. Έχουν ήδη διεισδύσει στην καθημερινή διατροφή και η κατανόηση του φαινομένου αποτελεί πλέον ζήτημα δημόσιας υγείας.