Συναγερμός για δηλητηριασμένους ξηρούς καρπούς στην Ελλάδα – Περιέχουν υδροκυάνιο και έχουν ήδη ανακληθεί

Σοβαρός συναγερμός έχει σημάνει σε ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς εντοπίστηκαν ξηροί καρποί που περιέχουν επικίνδυνα υψηλές ποσότητες υδροκυανίου, μιας εξαιρετικά τοξικής ουσίας για τον άνθρωπο. Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο το εξωτερικό, καθώς το συγκεκριμένο προϊόν έχει διατεθεί και στην ελληνική αγορά, γεγονός που προκαλεί έντονη ανησυχία στους καταναλωτές.

Η υπόθεση γνωστοποιήθηκε μέσω του ευρωπαϊκού συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης για επικίνδυνα τρόφιμα RASFF, έπειτα από ενημέρωση που προήλθε από τη Γερμανία. Οι έλεγχοι αποκάλυψαν ότι πρόκειται για αποξηραμένα κουκούτσια βερίκοκου, τα οποία πωλούνται ως ξηροί καρποί και καταναλώνονται όπως τα αμύγδαλα.

Οι συγκεκριμένοι πυρήνες βερίκοκου περιέχουν φυσικά κυανογόνες γλυκοσίδες, κυρίως αμυγδαλίνη, μια ουσία που κατά την πέψη μετατρέπεται σε υδροκυάνιο. Αν και σε πολύ μικρές ποσότητες ο ανθρώπινος οργανισμός μπορεί να αποβάλει το κυάνιο, η αυξημένη κατανάλωση σε σύντομο χρονικό διάστημα μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή δηλητηρίαση.

Το υδροκυάνιο είναι γνωστό για την υψηλή τοξικότητά του και μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες στο νευρικό, αναπνευστικό και καρδιαγγειακό σύστημα. Η παρατεταμένη ή έντονη έκθεση έχει συνδεθεί ακόμη και με διαταραχές του θυρεοειδούς, ενώ σε ακραίες περιπτώσεις μπορεί να αποβεί θανατηφόρα.

Οι ξηροί καρποί προέρχονται από το Ουζμπεκιστάν και έχουν διακινηθεί σε τουλάχιστον 15 χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Στη λίστα περιλαμβάνονται επίσης η Βρετανία, η Ιταλία, η Γαλλία, η Ισπανία, η Γερμανία, η Ολλανδία, το Βέλγιο, η Αυστρία, η Κύπρος και άλλες ευρωπαϊκές και μη αγορές, γεγονός που δείχνει το εύρος της διασποράς.

Το προϊόν που έχει τεθεί στο μικροσκόπιο αφορά γλυκά, αποξηραμένα κουκούτσια βερίκοκου, τα οποία εμφανισιακά και γευστικά μοιάζουν με αμύγδαλα. Πολλοί καταναλωτές τα επιλέγουν θεωρώντας ότι έχουν ευεργετικές ιδιότητες, καθώς κυκλοφορεί εδώ και δεκαετίες η άποψη ότι η αμυγδαλίνη – γνωστή και ως «βιταμίνη Β17» – διαθέτει αντικαρκινική δράση. Η συγκεκριμένη θεωρία, ωστόσο, δεν έχει επιστημονική βάση.

Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις ανάκλησης που έχουν εκδοθεί σε ευρωπαϊκές χώρες, το προϊόν είναι μάρκας Naturkost, με γραμμωτό κώδικα 4780036230478 και ημερομηνία ανάλωσης κατά προτίμηση πριν από 31/03/2026. Οι καταναλωτές που το έχουν προμηθευτεί καλούνται να μην το καταναλώσουν.

Η επικινδυνότητα του προϊόντος δεν είναι θεωρητική. Τον Αύγουστο του 2024, καταναλωτής στη Γαλλία εμφάνισε σοβαρά συμπτώματα μετά την κατανάλωση περίπου σαράντα πυρήνων βερίκοκου και χρειάστηκε να μεταφερθεί σε νοσοκομείο, με τους γιατρούς να μην αποκλείουν δηλητηρίαση από υδροκυάνιο.

Διεθνείς οργανισμοί, όπως η EFSA και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, έχουν εκδώσει σαφείς προειδοποιήσεις για την κατανάλωση πυρήνων βερίκοκου. Σύμφωνα με τις οδηγίες τους, ακόμη και τρεις μικροί πικροί πυρήνες ή μισός μεγάλος αρκούν για να ξεπεραστούν τα όρια ασφαλούς πρόσληψης.

Τα συμπτώματα δηλητηρίασης από κυάνιο περιλαμβάνουν ναυτία, ζάλη, πονοκέφαλο, πυρετό, αίσθημα έντονης κόπωσης, πτώση της αρτηριακής πίεσης, πόνους σε μύες και αρθρώσεις, ενώ σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να υπάρξει απώλεια συνείδησης και θάνατος.